Το έθιμο της Πρωτομαγιάς

ΤΟ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΤΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ

Ακόμη κι ένα αμάραντο ή ένα αγριολούλουδο έξω από την πόρτα μας είναι αρκετό για να πούμε πως "πιάσαμε το Μάη". Ένα από τα πιο όμορφα έθιμα στην Ελλάδα είναι η κατασκευή του πρωτομαγιάτικου στεφανιού, ίσως γιατί συνδυάζεται με την αργία/απεργία της 1ης Μαΐου ή γιατί ήταν ανέκαθεν για όλους μια ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τη φύση, αφού όλες οι οικογένειες ξεχύνονται στην εξοχή για να μαζέψουν λουλούδια. 

Με το στεφάνι στολίζουμε τις πόρτες των σπιτιών και το έθιμο συμβολίζει την  αναγέννηση της φύσης με την άνοιξη και την υποδοχή της δύναμης της φύσης στο σπιτικό

στεφάνια στη Νίσυρο

Φτιάχνεται σε κύκλο που θεωρείται απόλυτο και τέλειο σχήμα που χωράει αυτό που θέλει να απομονώσει. Ο κύκλος προστατεύει από κακόβουλες δυνάμεις. Κρεμιέται στην πόρτα του σπιτιού κι έτσι μέσα σ αυτό εισχωρούν μόνο τα καλά και μένει έξω από την πόρτα ως τις 24 Ιουνίου και τότε καίγεται στις φωτιές του Άη Γιαννιού του Κλήδονα.

κορίτσια κρατούν στα χέρια τα πρωτομαγιάτικα στεφάνια και τα ρίχνουν στη φωτιά του Κλήδονα, στις 24 Ιουνίου

Οι ρίζες του συγκεκριμένου εθίμου εντοπίζονται στην αρχαιότητα, αλλά με το πέρασμα των χρόνων κάθε περιοχή εξέλιξε με τον δικό της τρόπο το έθιμο, καθώς οι κάτοικοι έβαζαν μία δική τους «πινελιά». 

Όπως για παράδειγμα στη Μικρά Ασία, όπου πέρα από τα λουλούδια στο στεφάνι έβαζαν και ένα σκόρδο για το «κακό μάτι» και αποτροπή από το κακό, ένα αγκάθι για τον εχθρό και ένα στάχυ για την καλή σοδειά. 

Ή στα Δωδεκάνησα, όπου η παράδοση θέλει να μαζεύουν ένα λουλούδι που λέγεται «ανοιχτομάτης» και θεωρείται πως φέρνει καλοτυχία και υγεία ενώ στη Σύμη βάζουν κλωνάρια ελιάς, αγκαθιού (ένα κλαδί με αγκάθια προστατεύει από το κακό κάθε σπίτι), μαύρης συκιάς ενώ ταυτόχρονα οργανώνουν και ομαδικές τελετές που αποβλέπουν κι αυτές να φέρουν στο χωριό τη χαρά, την ευλογία, τη δημιουργία. 

Για όποιον θέλει να τηρήσει την παράδοση κατά γράμμα, τα απαραίτητα υλικά είναι πολύ απλά. Λουλούδια, κλαδιά που θα αποτελέσουν τη βάση και σπάγκο ή σύρμα για να διακοσμηθεί το στεφάνι. Σύμφωνα με τη Λαογραφική έρευνα το μαγιάτικο στεφάνι φτιάχνεται με βέργα από ευλύγιστο και ανθεκτικό ξύλο κληματαριάς ή σύρμα και στολιζόταν με λουλούδια και κλαδάκια καρποφόρων δέντρων, όπως η αμυγδαλιά, η συκιά και η ροδιά. 

Η χρησιμοποίηση πρασινάδας και όχι τόσο λουλουδιών με σκοπό τη μετάδοση της γονιμότητάς τους ήταν το κύριο χαρακτηριστικό των μαγιάτικων συνηθειών. Στον αγροτικό χώρο, μάλιστα, δε θεωρείτο απαραίτητο το πλέξιμο στεφανιών. Αρκούσε η τοποθέτηση πάνω από την πόρτα του σπιτιού μιας δέσμης από χλωρά κλαδιά ελιάς, συκιάς, νερατζιάς, πορτοκαλιάς και άλλα μαζί με λουλούδια. Ένα κλαδί ελιάς δηλώνει την αγάπη, συμβολίζει την οικογένεια και την φιλία. 

Το καρπισμένο στάχυ συμβολίζει την καρποφορία της γης. Τα λουλούδια της εξοχής συμβολίζουν την αναγέννηση της φύσης και την απομάκρυνση των πνευμάτων.

Για να πιάσουν οι ευχές που έκαναν οι νοικοκυρές παλιότερα, το μαγιάτικο στεφάνι έπρεπε να γίνεται από συγκεκριμένα λουλούδια:

Ανθισμένο σπίτι: Τριαντάφυλλα, γαρύφαλλα, βιόλες, πασχαλιές, γεράνια.

στεφάνι με λουλούδια στην Τήλο

Ευτυχία του σπιτιού: Κλωνάρια ανθισμένα από αγιόκλημα και ελιά.

Γεμάτο σπίτι: Στάχυα και λουλούδια του κάμπου, όπως μαργαρίτες και παπαρούνες.

Για τη γλωσσοφαγιά: Μια κουκιά με τις ρίζες και τους καρπούς της.

Για την αγάπη των κοριτσιών του σπιτιού: Ένα κλωνάρι λυγαριά.

Για το μάτι: Ένα κεφάλι σκόρδο, κρεμασμένο στη μέση για να φαίνεται.

Από την «Παράξενη Πρωτομαγιά»:

Παράξενη πρωτομαγιά

μ’ αγκάθια πλέκουν σήμερα στεφάνια

ήρθ’ ο καιρός του «έχε γεια»

τι να την κάνεις πια την περηφάνια.

Νίκος Γκάτσος

Σχετική ανάρτηση: ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΦΑΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΛΗΔΟΝΑ

Πηγή: Μαγιάτικο στεφάνι: Το έθιμο που κρατά από την αρχαιότητα έως σήμερα

Πρωτομαγιά: από που προέρχεται το έθιμο του στεφανιού

Wikipedia

Πιάστε το Μάη και φτιάξτε πρωτομαγιάτικο στεφάνι 

φωτογραφίες: Sophia Karagianni

 

Πηγή:https://photographybysophiakaragianni.blogspot.com

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.