Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Συνέντευξη (Δομνίκη Καράντζιου)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Δομνίκη Καράντζιου

Μια παράξενη συγκυρία φέρνει έναν κάβουρα και ένα στρατιωτάκι στο Νησί της Ειρήνης. Από πού εμπνευστήκατε αυτό το παραμύθι;

Όσο παράξενο κι αν σας φαίνεται, μια εικόνα στην τηλεόραση, με ένα στρατιωτάκι πλαστικό ανάμεσα σε ξεβρασμένα φύκια σε μια ακτή, ήταν η αναλαμπή. Ωστόσο το μεγάλο προσφυγικό κύμα εκείνης της περιόδου, ο ανθρώπινος πόνος για τις ζωές που χάνονταν στη θάλασσα μαζί με την ανάμνηση του παιχνιδιού του μικρού στρατιώτη, από τα πολλά που είχε ο αδερφός μου όταν ήμασταν παιδιά, αποτέλεσαν την έμπνευση για να γραφτεί αυτό το βιβλίο.

 

Πείτε μας λίγα λόγια για το βιβλίο…

Το βιβλίο διαπραγματεύεται δύο κόσμους διαφορετικούς. Από τη μια τον κόσμο των παιδιών που ζουν άνετα, με τα παιχνίδια τους, σε μια χώρα ειρηνική και από την άλλη, τον κόσμο των παιδιών που ζουν στην εμπόλεμη ζώνη, που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα τους για να σωθούν ή που παραμένουν στη χώρα τους, όπου μαίνεται ο πόλεμος. Ο κάβουρας και το στρατιωτάκι μέσα στο βιβλίο ξετυλίγουν ιστορίες δικές τους αλλά και ιστορίες αυτών των παιδιών, που η ζωή τους έφερε κοντά, που κατάφερε το ένα παιδί να ωριμάσει το άλλο. Ακόμη κι ένα πλαστικό στρατιωτάκι καταφέρνει να ωριμάσει και να αλλάξει νοοτροπία, γνωρίζοντας και συγκατοικώντας με τον κάβουρα στο νησί της Ειρήνης. Κι αυτό είναι το μήνυμα του βιβλίου. Στη ζωή συναντάμε ανθρώπους που καταφέρνουν να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης μας, μας κάνουν ανθρωπιστές, αλτρουιστές, ανθρώπους που ξυπνούν τη συνείδησή μας. Το ίδιο μπορεί να κάνει ακόμη κι ένα βιβλίο.

 

Από πού αντλείτε την έμπνευση για τις ιστορίες σας;

Η έμπνευση έρχεται κυρίως από τη φύση, από τα φυτά και τα ζώα, ίσως γιατί την έχω σπουδάσει και την εκτιμώ για την τελειότητα, τη μαγεία, την αρμονία.

 

Πιστεύετε ότι κάποιος γεννιέται ή γίνεται συγγραφέας;

Πιστεύω πως ο συγγραφέας γεννιέται και εξελίσσεται, αρκεί να μπορέσει να βάλει στην άκρη τις πιέσεις και τις υποχρεώσεις της ζωής, όπως οι σπουδές και η εργασία -δραστηριότητες δηλαδή που εγκλωβίζουν τη δημιουργική πλευρά του μυαλού- και να αφήσει το έμφυτο ταλέντο του να αναδυθεί. Είναι αυτό το έμφυτο ταλέντο που κάνει κάποιον να ξεχωρίζει, ταλέντο όμως που πρέπει να καλλιεργηθεί, να δουλευτεί με πίστη και προσήλωση και κυρίως με αγάπη.

 

Πιστεύετε ότι με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας τα παιδιά αποφεύγουν την επαφή με το βιβλίο;

Τα παιδιά έχουν χάσει το ενδιαφέρον για το βιβλίο, όπως και οι μεγάλοι. Το μόνο που έχει παραμείνει είναι η επιθυμία να αποκτήσουν ένα βιβλίο, να το κρατήσουν στα χέρια τους, να το ξεφυλλίσουν. Όταν όμως έρχεται η στιγμή της ανάγνωσης, τότε όλοι εγκαταλείπουν, σαν να βρίσκουν ανιαρή τη βουτιά στις λέξεις και το κείμενο. Αν χαθεί κι αυτή η τελευταία επιθυμία, τότε το βιβλίο θα σβήσει. Όμως δεν φταίει μόνο η τεχνολογία. Φταίμε κι εμείς, οι συγγραφείς και οι εκδότες. Όταν ο αναγνώστης “πέφτει” σε βιβλία που στερούνται πρωτοτυπίας, που είναι γραμμένα με γλώσσα πρόχειρη, με γραφή που δεν κερδίζει τον αναγνώστη, τότε λογικό είναι αυτός να μην επιθυμεί το χάσιμο χρόνου και χρημάτων, στρέφεται στη φθηνή και άμεση τεχνολογία. Και τα παιδιά, ως πιο αυστηροί κριτές αλλά και πιο διψασμένα να ανακαλύψουν τον κόσμο, είναι πιο επιρρεπή σε αυτή τη στροφή από το ανιαρό βιβλίο προς την θεαματική τεχνολογία. Ίσως όμως να είναι και η φύση του ανθρώπου αυτή, φύση που αν δεν υπήρχε, δεν θα είχε εξελιχθεί η τεχνολογία. Πιστεύω πως τα παιδιά πάντοτε, από την πρωτόγονη εποχή, θαμπώνονταν από την τεχνολογία της εποχής τους, είτε αυτή ήταν η ανακάλυψη της ρόδας και της φωτιάς, είτε η άμαξα είτε το τάμπλετ.

 

Τι είναι αυτό που αναζητά το παιδί σε μία ιστορία; Να το διδάξει ή να το διασκεδάσει;

Πιστεύω πως το παιδί αναζητά τη διασκέδαση, την ουσιαστική διασκέδαση. Εμείς οι μεγάλοι αναλωνόμαστε στη διδαχή μέσω του παραμυθιού και της ιστορίας, πιστεύοντας πως το παιδί θα μάθει. Το παιδί όμως θεωρώ πως ενοχλείται από τη συνεχή διδαχή, καθώς διδάσκεται στο σχολείο, στον παιδικό σταθμό και βάλλεται και πνίγεται καθημερινά από συνεχείς γονεϊκές παρατηρήσεις. Αν το βιβλίο συνεχίσει στο ίδιο μοτίβο, το παιδί θα κλείσει το βιβλίο για πάντα και υποσυνείδητα θα το απαρνηθεί, γιατί το μόνο που επιθυμεί, ανοίγοντας ένα βιβλίο, είναι να ταξιδέψει, να χαρεί, να ανοίξει ο νους και η καρδιά του.

 

Όταν ήσασταν μικρή, είχατε κάποιο αγαπημένο βιβλίο; Και αν ναι, το έχετε κρατήσει στη βιβλιοθήκη σας;

Μικρή λάτρευα τη Ζωρζ Σαρή. “Τα γενέθλια” ήταν το αγαπημένο μου βιβλίο, και φυσικά υπάρχει στη βιβλιοθήκη της κόρης μου πλέον, που αγάπησε κι αυτή την εξαιρετική αυτή συγγραφέα.

 

Η ενήλικη λογοτεχνία ή η παιδική είναι πιο απαιτητική κατά την γνώμη σας;

Η λογοτεχνία για παιδιά είναι πιο απαιτητική, κυρίως γιατί ο ενήλικας συγγραφέας έχει χάσει τον τρόπο σκέψης του παιδιού και τον τρόπο που αυτό βλέπει τον κόσμο. Όταν γράφεις για παιδιά, οφείλεις να υπερβείς την ενήλικη θεώρηση των πραγμάτων, με τη σοβαροφάνεια, την κούραση και την απαισιοδοξία και να μπεις στο μυαλό του παιδιού, χωρίς να προσβάλλεις τη νοημοσύνη του, την προσωπικότητά του, την παιδική του ψυχή. Μια ψυχή που είναι τόσο τρυφερή, τόσο αγνή κι εσύ ως συγγραφέας οφείλεις να τη διατηρήσεις αγνή και τρυφερή, προσφέροντάς του ένα ποιοτικό κείμενο, που θα το βοηθήσει ακόμη και να θωρακιστεί από τον άγριο κόσμο των ενηλίκων. Οφείλεις επίσης να γράφεις απλά, όχι απλοϊκά, κατανοητά και με φαντασία ουσιαστική και όχι στείρα. Με απογοητεύουν παιδικά βιβλία με στείρα φαντασία, με περιεχόμενο μικρομεγαλίστικο, με άγχη και σκοτούρες ενηλίκων.

 

Η ανάγνωση είναι ένα θεραπευτικό ταξίδι;

Η ανάγνωση, όπως και η συγγραφή, είναι ένα θεραπευτικό ταξίδι. Απλά η ανάγνωση αφορά μεγαλύτερη μερίδα πληθυσμού. Και τα δυο σε ταξιδεύουν νοερά, σε εντάσσουν στον κόσμο των ηρώων, σε βοηθούν να συγκρίνεις τον εαυτό σου με αυτούς, να ταυτιστείς με αυτούς ή να τους απορρίψεις. Έτσι σε βοηθούν να εξετάσεις και τον ίδιο τον εαυτό σου, συνεπώς να αντικρίσεις την αλήθεια των ηρώων, αλλά και τη δική σου.

 

Έχετε συγκινηθεί με ένα βιβλίο που έχετε γράψει ή έχετε διαβάσει;

Όταν ένα βιβλίο αγγίζει την ψυχή μου, φυσικά και με συγκινεί και δακρύζω. Δακρύζω και με τα δυο δικά μου βιβλία και τις ανέκδοτες ιστορίες και παραμύθια, κι αυτό γιατί σε αυτά καταθέτω τον δικό μου πόνο ψυχής. Θεωρώ πως ένα βιβλίο, που συγκινεί τον αναγνώστη, εμπεριέχει κατάθεση ψυχής του συγγραφέα. Αντίθετα ένα βιβλίο που γράφεται για να γραφτεί, χωρίς να γεννιέται από έμπνευση και από δυνατά συναισθήματα αφήνει αδιάφορο τον αναγνώστη.

 

Παρουσιάζετε την ραδιοφωνική εκπομπή για παιδιά, το Πολύχρωμο Αερόστατο. Υπάρχει ανταπόκριση από τους ακροατές παιδιά;

Το ραδιόφωνο δεν είναι τόσο προσιτό στα παιδιά. Οι μεγάλοι το ακολουθούν περισσότερο. Μόνο ένας γονιός που συνειδητά θέλει να δώσει κάτι διαφορετικό στο παιδί του, το προτρέπει να ακούσει. Χρειάζεται να καταβάλλει πολύ μεγάλη προσπάθεια, καθώς η τηλεόραση και το κινητό αποσπούν την προσοχή του παιδιού. Όσα όμως παιδιά μας ακούνε, κι όσα κυρίως έχουν επισκεφτεί το στούντιο μαγεύονται κυριολεκτικά και είναι πιστοί ακροατές και φίλοι της εκπομπής. Κι η αλήθεια είναι πως 7 χρόνια που πετάμε με το Πολύχρωμο, πρώην Μουσικό, Αερόστατο, έχουμε κάνει πολλούς μικρούς φίλους.

 

Ποιοι είναι οι μελλοντικοί σας στόχοι;

Στόχους δεν έχω, όνειρα έχω, παιδιά να κοιμούνται με ένα βιβλίο αγκαλιά, συγγραφείς να δίνουν όμορφα κείμενα, το βιβλίο να παραμείνει ο χάρτινος φίλος όλων μας. Με αυτά τα όνειρα υλοποιούνται οι στόχοι, μακριά από τη ματαιοδοξία των συγγραφέων να βρίσκονται στο προσκήνιο της συγγραφής, μακριά από την ψεύτικη προσέγγιση του παιδικού βιβλίου. Και αυτός είναι ο στόχος μου. Να υπηρετήσω όσο μπορώ τη συγγραφή για τα παιδιά, αλλά και για μεγάλους που θέλουν να νιώθουν για πάντα παιδιά.

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.