Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Τα διαφορετικά! Όποια κι αν είναι αυτά! (Γιατί χοροπηδώ)

Γιατί χοροπηδώ. Ένα παράθυρο στον αυτισμό, για γονείς, δασκάλους και για όσους θέλουν να κατανοήσουν…

 

Τίτλος: Γιατί χοροπηδώ / Ένα αγόρι σπάει την σιωπή του αυτισμού.

Συγγραφέας: Naoki Higashida

Πρόλογος: David Mitchell

Εκδόσεις: Μεταίχμιο

«Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας γράφτηκε από τον γιαπωνέζο Naoki Higashida όταν αυτός ήταν δεκατριών χρονών. Ο αυτισμός του Ναόκι είναι τόσο σοβαρός που καθιστά την προφορική επικοινωνία σχεδόν αδύνατη, ακόμα και τώρα που έχει μεγαλώσει. Όμως, χάρη σε μια φιλόδοξη δασκάλα και στη δική του επιμονή, έμαθε να σχηματίζει λέξεις κατευθείαν σε έναν πίνακα με το αλφάβητο. Με την μέθοδο αυτή κατάφερε να επικοινωνεί με τους άλλους, να συνθέτει ποιήματα και βιβλία με ιστορίες και να γράψει αυτό το βιβλίο, στο οποίο απαντά σε 58 ερωτήματα για το τί σημαίνει να είσαι αυτιστικός.»

Αυτήν την φορά δεν θα γράψω για ένα βιβλίο για παιδιά. Θα γράψω για ένα βιβλίο που το έγραψε ένα παιδί με όλη του την παιδικότητα. Αυτός είναι ο Ναόκι, ένας δεκατριάχρονος αυτιστικός, με σοβαρά προβλήματα λόγου, ο οποίος κατάφερε να επικοινωνήσει τις σκέψεις του με την βοήθεια της παιδαγωγού του, μέσω ενός πίνακα υποβοηθούμενης επικοινωνίας.

Ο Ναόκι μας απαντά σε 58 ερωτήσεις που αφορούν στο πώς βιώνει τον κόσμο αλλά και που μεταφράζουν συμπεριφορές των αυτιστικών παιδιών που μπορεί να μας φαίνονται, από αλλόκοτες μέχρι ενοχλητικές. Έτσι, μας δίνει απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως…:

  • Γιατί χαιρετάς κουνώντας το χέρι σου με την παλάμη προς το μέρος σου;
  • Προτιμάς να είσαι μόνος σου;
  • Γιατί μιλάς με αυτόν τον ιδιαίτερο τρόπο;
  • Τι προκαλεί τις κρίσεις πανικού και τα ξεσπάσματα οργής;
  • Σου αρέσουν οι διαφημίσεις στην τηλεόραση;

Και άλλες πολλές και ευφάνταστες. Είναι αξιοσημείωτο ότι το παιδί αυτό, που υποτίθεται ότι εξαιτίας του αυτιστικού φάσματος έχει μειωμένη ενσυναίσθηση, καταφέρνει να μαντέψει, να σκεφτεί, να συγκεντρώσει και να αναλύσει όλα τα ερωτήματα που δημιουργούνται σε εμάς τους μη αυτιστικούς ανθρώπους. Χρησιμοποιεί λόγο άμεσο, απλό και παιδικό, αλλά και ιδιαίτερα φιλοσοφημένο, αναπαριστώντας έτσι την αυτιστική ψυχή. Χρησιμοποιώ την λέξη «αναπαριστώντας» γιατί διαβάζοντας κανείς τα σύντομα κείμενα-απαντήσεις, δημιουργεί εικόνες. Και αυτό είναι μαγικό καθώς ο Ναόκι σου επιτρέπει να ρίξεις μια ματιά, έστω και σύντομη, στον ψυχισμό του. Χρησιμοποιεί παρομοιώσεις και ο λόγος του πολλές φορές γίνεται λυρικός. Μία από τις αγαπημένες μου απαντήσεις είναι στην ερώτηση που αποτελεί και τίτλο του βιβλίου: Γιατί χοροπηδάς;

«Αλλά όταν χοροπηδώ, είναι λες και τα συναισθήματά μου κινούνται προς τα πάνω, προς τον ουρανό. Πραγματικά, η επιθυμία μου να με καταπιεί ο ουρανός είναι αρκετή για να κάνει την καρδιά μου να πάλλεται. Όταν χοροπηδώ, νιώθω επίσης πολύ καλά όλα τα μέρη του σώματός μου-τα πόδια μου που αναπηδούν και τα χέρια μου που χτυπούν μεταξύ τους- κι αυτό με κάνει να νιώθω τόσο, μα τόσο ωραία.»

Είναι φανερό ότι ο Ναόκι βλέπει τον αυτισμό του ως διαφορετική κουλτούρα. Δείχνει να αυτοπροσδιορίζεται μέσα από αυτήν την κουλτούρα ως κάτι άλλο, ως «εξωγήινος», διαχωρίζοντας τον εαυτό του από εμάς τους «άλλους». Χρησιμοποιεί συχνά εκφράσεις, όπως: «εμείς, οι άνθρωποι με αυτισμό», «εσείς, οι άνθρωποι χωρίς αυτισμό», ενώ αναφέρει: «…είμαστε ένα διαφορετικό είδος ανθρώπου, γεννημένοι με αρχέγονες αισθήσεις. Βρισκόμαστε εκτός της κανονικής ροής του χρόνου, δεν μπορούμε να εκφραστούμε, και το σώμα περνάει με φόρα μέσα από τη ζωή. Αν όμως καταφέρναμε να επιστρέψουμε σε εκείνο το μακρινό, μακρινό υδάτινο παρελθόν, τότε θα μπορούσαμε όλοι να ζούμε το ίδιο χαρούμενα και ελεύθερα μ’ εσάς!». Αυτοί και εμείς λοιπόν. Κι όμως, διαβάζοντας το «Γιατί χοροπηδώ» αντιλαμβανόμαστε ότι σε πολλά σημεία μπορεί και να ταυτιζόμαστε. Ότι έχουμε και εμείς, οι «μη αυτιστικοί» πολλές παραξενιές και δεν είμαστε οι μόνοι. Τελικά, με την διαχωριστική του αυτή τακτική ο Ναόκι καταφέρνει το αντίθετο. Να συνειδητοποιήσουμε ότι τα όρια ανάμεσα στην κανονικότητα και στην μη κανονικότητα είναι πραγματικά δυσδιάκριτα. Ότι οι ψυχιατρικές κατηγοριοποιήσεις είναι κατασκευές που κάνουν μεν την ζωή θεραπευτών και θεραπευόμενων λίγο πιο εύκολη, όμως δεν προσδιορίζουν το άτομο, δεν αποτελούν την ταυτότητά του. Με το κείμενό του ο Ναόκι ενώνει γιατί αυτός είναι ο σκοπός του, να τον καταλάβουμε, να τον νιώσουμε.

Το βιβλίο αυτό το γνώριζα από την ημέρα που πρωτοκυκλοφόρησε, όμως δεν το αγόρασα. «Ακόμη ένα βιβλίο για τον αυτισμό, έχει γίνει πια της μόδας»…σκέφτηκα. Μου το έκανε όμως δώρο η μαμά μιας μικρούλας με αυτισμό. «Με βοήθησε πολύ να κατανοήσω το παιδί μου» μου είπε. Το προτείνω λοιπόν σε όλους εκείνους που θέλουν να κατανοήσουν καλύτερα το παιδί τους, το αδελφάκι τους, τον μαθητή ή τον συμμαθητή τους. Ας έχουμε στο μυαλό μας ότι δεν μπορούμε να γενικεύσουμε τις απαντήσεις του Ναόκι. Το κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Μπορούμε όμως να πάρουμε μια «μυρωδιά» του αυτιστικού κόσμου και κυρίως να ανοίξουμε τους ορίζοντες της σκέψης και της ψυχής μας σε διαφορετικές ερμηνείες του κόσμου μας.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.