Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Διαβάζω & Δημιουργώ (Τα κίτρινα καπέλα)

Διαβάζω…

Κέλλυ Ματαθία - Κόβο, «Τα κίτρινα καπέλα», Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2017

«Στα παιδιά. Για να διαλέγουν το φως απ’ το σκοτάδι. Για να θυμούνται. Στα παιδιά μου». Η αφιέρωση της συγγραφέα και εικονογράφου αυτού του ξεχωριστού βιβλίου μας προϊδεάζει για το περιεχόμενο και συμπυκνώνει το κεντρικό του μήνυμα. Πρόκειται για την ιστορία μιας εβραϊκής οικογένειας που σώθηκε στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, όπως την άκουσε η συγγραφέας από την οικογένειά της όταν ήτανε μικρή.

«Όταν ήμουνα μικρή, μιλούσαμε συχνά για τις περιπέτειες, τις αγωνίες και την υπεράνθρωπη προσπάθεια που έκαναν για να σωθούν από το θεριό τού πολέμου η μητέρα μου και η οικογένειά της. Πώς ξέφυγαν, πού κρύφτηκαν, ποιοι ήταν εκείνοι οι απλοί, δίκαιοι άνθρωποι που είχαν το θάρρος να αντισταθούν και να βάλουν σε κίνδυνο τη ζωή τους για να σώσουν ανθρώπους. Μάλλον κάπου μέσα μου πάντα ήξερα ότι έπρεπε να κάνω κάτι μ’ αυτήν την ιστορία. Έτσι, μια μέρα, και ενώ είχα ξεκινήσει να γράφω κάτι εντελώς διαφορετικό, τα δάχτυλά μου άρχισαν να πληκτρολογούν αυτά που είναι εδώ γραμμένα. Η μόνη εξήγηση που μπόρεσα από τότε να δώσω στον εαυτό μου είναι ότι τα χέρια μου τα καθοδήγησε η καρδιά μου. Και η καρδιά πάντα ξέρει», μας πληροφορεί η συγγραφέας και εικονογράφος. Το βιβλίο της με συγκίνησε πολύ, με άγγιξε από την πρώτη κιόλας σελίδα. Ακόμη και η αφή του μου θύμισε κάτι πολύ οικείο κι αγαπημένο. Γιατί όντας και εγώ εγγονή προσφύγων από τον Πόντο ένιωσα πρόσφατα την ίδια ανάγκη, να κάνω κάτι με τις ιστορίες της οικογένειάς μου. Και μου συνέβη ακριβώς το ίδιο: ξεκίνησα να γράφω κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που τελικά προέκυψε. Γιατί πολύ σύντομα και σχεδόν χωρίς να το καταλάβω, πήρε το μολύβι η καρδιά…

Τα φιλήσυχα πρόβατα, η οικογένεια του κυρίου Μπε, ζουν στο καταπράσινο βοσκοτόπι. Τα άγρια θεριά επιβουλεύονται τη ζωή τους από τα χιονισμένα μακρινά βουνά. Γιατί άραγε; Ποια σκοτεινή ανάγκη, ποια ασυγκράτητη δύναμη τα υποκινεί; Τι θα γίνει όταν ξεσπάσει το κακό; Ποιος ο ρόλος που θα παίξουν τα κίτρινα καπέλα; Πως θα δράσουν και θα αντιδράσουν ο Κόκορας ο Πρωινός, ο Ποντικός ο Τρομερός, ο πρόεδρος Λαγός που δεν τον έλεγαν Σωτήρη, όμως ο ρόλος που έπαιξε στην ιστορία ήταν σωτήριος; Το κείμενο είναι μια αλληγορία. Γραμμένη πολύ προσεκτικά, με ευαισθησία, με διακριτικότητα και με μεγάλο σεβασμό για όλες τις πλευρές. Ακόμη και για τους κακούς της ιστορίας. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να τονιστεί και να επαινεθεί.

Η συγγραφέας αφηγείται ήσυχα, χαμηλόφωνα, αλλά και με μεγάλη εσωτερική ένταση. Και αναρωτιέται. Δε δίνει απαντήσεις, για να αναρωτηθούν και να προσπαθήσουν να τις δώσουν οι αναγνώστες της. Δεν χαρακτηρίζει, θυμίζει. Δεν κρίνει, ελπίζει. Και προτείνει να σταθούμε απέναντι στη μνήμη με μάτια και μυαλό καθαρό και με καρδιά ανοιχτή στο συναίσθημά μας και σε αυτό των συνανθρώπων μας. Προτείνει να επαγρυπνούμε. Να είμαστε ενεργοί πολίτες και συνάνθρωποι. Όχι με κραυγές και βία, αλλά με κρίση και σοφία.

Η εικονογράφηση του βιβλίου είναι λεπτοδουλεμένη αναλόγως με το κείμενο και αναδεικνύει τις λεπτομέρειες, που «μιλούν» με τον πλέον εύγλωττο τρόπο. Το άσπρο, το μαύρο, το κίτρινο και το γκρίζο χρώμα κυριαρχούν. Χρώματα απαλά, διακριτικά, προσδίδουν δραματικότητα που όμως δεν απωθεί αλλά με ένα…μυστήριο και αξιοθαύμαστο τρόπο ησυχάζει, παρηγορεί τον αναγνώστη. Μερικές εικόνες μου έφεραν στο μυαλό αγαπημένες υδατογραφίες μεγάλων καλλιτεχνών.

 

…και Δημιουργώ!

" Προτείνετε στα παιδιά να ετοιμάσουν ένα δέμα με όλα όσα θα έπαιρναν μαζί τους αν βρίσκονταν στη θέση της οικογένειας Μπε. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν ανακυκλώσιμα υλικά για να κατασκευάσουν αντικείμενα συμβολικά, αλλά και να φέρουν από το σπίτι τους αληθινά ενθύμια που μπορεί να έχουν σχέση με τις ιστορίες των δικών τους οικογενειών (ειδικά αν στην ομάδα υπάρχουν παιδιά με προσφυγική καταγωγή ή που είναι πρόσφυγες τα ίδια στη χώρα μας). Η δραστηριότητα αυτή θα τα βοηθήσει να επισημάνουν ποια είναι τα πολυτιμότερα πράγματα στη ζωή και πως μπορούν να τα υποστηρίξουν και να τα διαφυλάξουν με τις επιλογές τους αλλά και να τα επικοινωνήσουν με τους άλλους ανθρώπους.

! Προτείνετε στα παιδιά να ανατρέξουν στο «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ». Να διαβάσουν, να πληροφορηθούν, να σκεφτούν, να συζητήσουν, να συγκρίνουν της ιστορία της με αυτήν των «Κίτρινων Καπέλων». Και μετά να προσπαθήσουν να γράψουν μερικές σελίδες από «Το ημερολόγιο της οικογένειας Μπε» ή ενός μέλους της που θα επιλέξουν και να τις μοιραστούν με την τάξη, την παρέα, την οικογένειά τους.

J Προτείνετε στα παιδιά να δραματοποιήσουν το παραμύθι, χρησιμοποιώντας και τα δικά τους πολύτιμα σύμβολα που θα έπαιρναν μαζί τους σε μία ξαφνική και αναγκαστική αναχώρηση από την πατρίδα τους, ως μία σειρά από «ζωντανούς», τρισδιάστατους πίνακες ζωγραφικής, με οδηγό την εικονογράφηση του βιβλίου. Μπορούν να αναζητήσουν μουσικές συνθέσεις που θα «ντύσουν» με μελωδίες και ήχους τη σκηνική τους παρουσία και να αφήσουν το σώμα, τις αισθήσεις και τα συναισθήματά τους να πρωταγωνιστήσουν, χωρίς λόγια…

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.