Παραμυθένιες Βόλτες (Λέξη σαν μύγα - Τα καινούρια μου πόδια - Ο Χταπόδιος Σέιφ και οι Τρεις Θαλασσοφύλακες)

Τα σχολεία κλείνουν κι εμείς βρίσκουμε ευκαιρία να ανοίξουμε τα βιβλία της απόλαυσης. Σας προτείνουμε τρία βιβλία που δεν πρέπει να χάσετε. Το πρώτο βιβλίο μας το προτείνει η συγγραφέας Αθηνά Αποστολίδη Μπίνιου. Hσυγγραφέας με τις πολλές ταυτότητες και τις δυο πατρίδες.

Πολλές ταυτότητες γιατί εκτός από συγγραφέας έχει προσφέρει σπουδαίο κοινωνικό έργο. Η Αθηνά Αποστολίδη Μπίνιου με βαριά κληρονομιά, ανιψιά του Νικηφόρου Βρεττάκου, σπούδασε Βιομηχανική Χημεία στο Σαν Πάολο της Βραζιλίας και χρόνια τώρα γράφει βιβλία για τη νέα γενιά ενώ παράλληλα κάνει αφηγήσεις και θεατρικά δρώμενα σε σχολεία και βιβλιοθήκες. Στην ιστοσελίδα της www.athinabiniou.gr μπορείτε να μάθετε περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο της, το πόσο ομορφιά και γλυκύτητα εκπέμπει όμως, μπορείτε να το διαπιστώσετε, μόνο, όταν τη συναντήσετε από κοντά!

Ο Χταπόδιος Σέιφ και οι Τρεις Θαλασσοφύλακες

Συγγραφέας   Βαγγέλης Ηλιόπουλος

Εικονογράφηση Βίλλυ Καραμπατζιά

Εκόσεις Πατάκη 2016

Παρουσίαση Αθηνά Μπίνιου

Ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος, πολυγραφότατος, δραστήριος και περιζήτητος, έχει διαγράψει μια λαμπρή πορεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξάντλησε τα θέματά του. Πηγαίος συγγραφέας και πολύ κοντά στα παιδιά σαν δάσκαλος και σαν φίλος. Τον γνωρίζει καλά και τον θαυμάζει η γενιά των εγγονών μου. Και να, που χθες εμφάνισε το νέο του βιβλίο, θαυμάσια εικονογραφημένο από την Βίλλυ Καραμπατζιά, το «Ο Χταπόδιος Σέιφ και οι Τρεις Θαλασσοφύλακες». 

Τα παραμύθια με συμβουλευτικές επεκτάσεις είναι αγαπημένο είδος παιδιών, γονιών και δασκάλων και απαιτεί καλούς τεχνίτες να το μαστορέψουν.

Ο Χταπόδιος, πλάσμα χαριτωμένο και μυθικό στο θαλάσσιο βασίλειο, γίνεται ήρωας και σώζει παιδιά που κινδυνεύουν από πνιγμό. Αυτή του η πράξη τον έκανε ήρωα του βυθού και με συνεργάτες την Καβουρίνα και τον Συννεφούλη, αποφασίζουν να ενημερώνουν, να ελέγχουν, να προσέχουν τους κολυμβητές και όσους χαίρονται το νερό στα θαλάσσια παιχνίδια που γεμίζουν τις παραλίες μας με διάφορα σπορ για μικρούς και μεγάλους και λένε:

  «ΠΡΟΣΕΞΕ ΠΟΛΥ, ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΠΟΛΑΥΣΕ ΚΑΘΕ ΣΤΙΓΜΗ!»

Όμως, όσοι βιοπορίζονται με τα θαλασσινά σπορ στις ακρογιαλιές, πρέπει να τηρούν πάντα τις σωστές προδιαγραφές ασφαλείας για τους υποψήφιους αθλητές, ώστε να απολαμβάνουν μόνο τα παιχνίδια με το νερό, χωρίς καθόλου να κινδυνεύουν.

Υπάρχει τρόπος και κανόνες να χαρείς τη θάλασσα, όπως χαίρεσαι την οδήγηση και τιμωρείσαι με πρόστιμα αν τρέχεις υπερβολικά, ή αν δεν φοράς ζώνες ασφαλείας, κ.τ.λ.  Αλλιώς πώς; Η ζωή είναι ωραία, μα γίνεται όλο και πιο κινητική, διακεδαστική και επικίνδυνη, γι’ αυτό, ο καθένας μας  να γίνει θαλασσοφύλακας για να πάρουν τέλος τα ατυχήματα  στα θαλάσσια παιχνίδια και η πρόνοια να χαρίζει απόλαυση.

Απαραίτητο να έχουμε ένα τέτοιο βιβλίο που στα τελευταία του φύλλα έχει χρήσιμους κανόνες ασφαλείας που πρέπει να τους γνωρίζουμε και να τους κάνουμε πράξη. Οι μικροί αναγνώστες θα έχουν την ευκαιρία να μάθουν με τρόπο απλό και κατανοητό πολλά πράγματα και να χαίρονται τις διακοπές. Τα ζωηρά χρώματα συνθέτουν ένα αρμονικό σύνολο, ελκυστικό για τα παιδιά που λατρεύουν το χρώμα και την εικόνα.

Εύγε και ματ-εύγε στον Βαγγέλη και τη Βίλλυ που χάρισαν τα πνευματικά τους δικαιώματα στη μη κερδοσκοπική οργάνωση S.W.S. SAFEWATERSPRORTS. Να τους φιλήσω θέλω!

Λέξη σαν μύγα

Συγγραφέας Ιωάννα Μπαμπέτα

Εικονογράφηση Μάρω Αλεξάνδρου

Εκδόσεις Μίνωας 2016

Παρουσίαση Πάττυ Παπαδήμου

Λέξη σαν μύγα γράφει η Μπαμπέτα! Δυνατός τίτλος!

Κάθε λέξη κι από ’να χελιδόνι για να σου φέρνει την άνοιξη, έγραψε ο Ελύτης! Οι λέξεις, «αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας» του Ελύτη, είναι αυτές που καθορίζουν τα όρια του κόσμου. Για να κατακτήσει, το σύμπαν ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τις λέξεις. Μέσα από τις φόρμες των λέξεων γεννιούνται οι σκέψεις του. Η σκέψη με τη γλώσσα ζωντανεύει, αποκτά φωνή.  Όταν όμως από τη γλώσσα απουσιάζει η σκέψη τότε γίνεται κραυγή! Στην περίπτωση του μικρού Θοδωρή οι κακές λέξεις συμβολίζονται με μύγες, έντομα ενοχλητικά, άσχημα, επίμονα! Οι μύγες – μίασμα σαν τον λοιμό των Θηβών στον καιρό του Οιδίποδα- σύμβολο του συλλογικού χαρακτήρα της αμαρτίας, αισθητοποιούν την ενοχή στο πρώτο θεατρικό έργο του Sartre! Δεν μπορούμε λοιπόν παρά να συμφωνήσουμε ότι πρόκειται για μια έξυπνη επιλογή διαχείρισης του θέματος που πραγματεύεται η συγγραφέας. Οι κακές λέξεις πετάνε σαν μύγες πάνω από τα κεφάλια των μαθητών στην τάξη. Όλα ξεκίνησαν από τον Αργύρη που είπε μια κακιά λέξη και την επανέλαβε όταν όλα τα παιδιά γέλασαν. Η κακιά λέξη για τον Αργύρη είναι ένα εργαλείο για να τραβήξει την προσοχή αλλά και είναι μια επίδειξη ανεξαρτησίας αφού επαναλαμβάνει τη λέξη παρακούοντας τη συμβουλή της δασκάλας. Επειδή όμως τα παιδιά προσλαμβάνουν εύκολα τις νέες πληροφορίες ο Θοδωρής γυρνώντας σπίτι του διηγείται στη γιαγιά του την ιστορία με την κακή λέξη. Και επειδή ακριβώς οι κακές λέξεις είναι λέξεις με συναισθηματική ένταση μεγαλύτερη από τις κοινές καθημερινές λέξεις ο Θοδωρής της ιστορίας δεν μπορεί να την ξεχάσει, τη σκέφτεται συνέχεια. Πετάει πάνω από το κεφάλι του και τον ενοχλεί. Μια λύση δίνει η μαμά του. Είναι όμως η σωστή; Και στο σημείο αυτό του κειμένου ο συμβολισμός είναι εξαιρετικός αφού η λέξη μπαίνει σε ένα κουτί και το κουτί μέσα στον σκουπιδοτενεκέ. Κι όταν πια τον πήρε ο ύπνος, είδε στο όνειρό του το καπάκι να κουνιέται γιατί η λέξη ήθελε να βγει. Μπορούμε θάβοντας ή κρύβοντας αυτό που μας απασχολεί να το ξεπεράσουμε;

Το επόμενο πρωί στο σχολείο οι λέξεις πετούσαν πάλι. Τα παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο και πάνω από τα κεφάλια τους ήταν οι μύγες. Ο χώρος που εκτυλίσσεται η ιστορία είναι το σχολείο και το σπίτι με εικόνες και παραστάσεις οικείες στον αναγνώστη που καθημερινά βιώνει.  Οι αφηγηματικές επιλογές της συγγραφέως είναι οι ιδιαίτεροι περιεκτικοί σε νόημα και άμεσοι εκφραστικοί τρόποι που χαρακτηρίζουν τη γραφή της.  Η συγγραφέας συχνά παίζει με τις λέξεις και τα νοήματά τους,  βοηθώντας τον μικρό αναγνώστη να αναπτύξει κριτική στάση, αντίσταση και κατανόηση στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Πρόκειται για μια ιστορία με έντονους συμβολισμούς και εικόνες. Όμορφη η εικονογράφηση του βιβλίου με αρμονικά χρώματα, εύκολα προσλήψιμη από τους μικρούς αναγνώστες που τους αρέσει να «διαβάζουν» εικόνες.

Στην ιστορία αξιόπροσεκτες είναι οι αντιδράσεις της δασκάλας, της γιαγιάς, της μητέρας αλλά και όλων των γονιών των παιδιών. Στερεοτοτυπικές και αναμενόμενες αρχικά οι αντιδράσεις της δασκάλας και της γιαγιάς, ως παραδοσιακές φιγούρες, αλλά και των γονέων των μαθητών που όμως ανατρέπονται με τη σωστή αντιμετώπιση της κατάστασης. Αξίζει να σημειωθεί ο λεπτός χειρισμός του θέματος από τη συγγραφέα που προσέχει και ισορροπεί ζυγίζοντας τη βαρύτητα του. Οι λέξεις τελικά, έχουν μεγάλη δύναμη, διαπιστώνει ο Θοδωρής. Καίριο σημείο του κειμένου αφού ο αναγνώστης συνειδητοποιεί το μέγεθος και τις διαστάσεις του προβλήματος. Με τον τρόπο αυτό καλλιεργείται η ικανότητα της κριτικής διερεύνησης ιδεολογικών και κοινωνικοπολιτισμικών συνθηκών που οδηγούν σε διαφορετικές προσλήψεις του «νοήματος» του κειμένου.

 Πώς όμως και με ποιον τρόπο σταμάτησαν να πετούν οι μύγες και οι κακές λέξεις πάνω από τα κεφάλια των μαθητών; Αξίζει να το διαπιστώσετε απολαμβάνοντας αυτό το εμπνευσμένο βιβλίο παρέα με τους μικρούς αναγνώστες.

ΤΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΜΟΥ ΠΟΔΙΑ

Συγγραφέας Βαγγέλης Τασιόπουλος

Εικονογράφηση Σπύρος Γούσης

Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες

Η έκδοση του βιβλίου πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της ΕΛΕΠΑΠ Θεσσαλονίκης

Παρουσίαση Πάττυ Παπαδήμου

Αν σκεφτούμε ότι η πραγματικότητα είναι μια σειρά από  τραγικά συμβάντα και γεγονότα που ορίζουν και που έχουν σφραγίσει την καθημερινότητα, τότε η λογοτεχνία είναι οι ιστορίες για τα συμβάντα αυτά. Η λογοτεχνία μετατρέπει την Πραγματικότητα  σε ιστορίες, για να μας επιτρέψει να τη ζήσουμε έτσι όπως πραγματικά είναι – όχι ως στατιστικές, ημερομηνίες και δημοσιογραφικές καταγραφές.

Έτσι τα «καινούρια μου πόδια» είναι ένα  αφήγημα για την αναπηρία στο οποίο η λογοτεχνία μυθοποιεί την πραγματικότητα, την κάνει πιο ενδιαφέρουσα  και πιο ελκυστική. Ταυτόχρονα επειδή αγκαλιάζει και μικρούς αναγνώστες προχωρεί σε προσεκτικές αναπαραστάσεις της πραγματικότητας με όπλο τις συνεχείς αληθοφάνειες των επεισοδίων.

 Ένα τροχαίο, ένα παιδί και η επόμενη μέρα. Το χρονικό ενός τροχαίου μέσα από τη ματιά του που ξαφνικά, από τη μια στιγμή στην άλλη χάνει τα πόδια του και που ξαφνικά αλλάζει όλη του η ζωή. Είναι το μεστό νήμα της ιστορίας. Δοσμένη με μια πρωτοπρόσωπη αφήγηση, με εσωτερική οπτική γωνία,  μέσα από την αθώα ματιά ενός παιδιού, ενός ανάπηρου παιδιού.

Παρόλο που η φύση της παιδικής λογοτεχνίας αντέχει μικρές ποσότητες ρεαλισμού, στο συγκεκριμένο αφήγημα η ωμή πραγματικότητα καταγράφεται τόσο λογοτεχνικά που εντυπωσιάζει. Η αθώα φρέσκια ματιά του «ήρωα» χαρακτηρίζεται από μια ποιητική απορία που συγκινεί τον συναισθηματικά ανυποψίαστο αναγνώστη, τον αφυπνίζει  και  τον  καθοδηγεί  ώστε να  δει  την αναπηρία από  μια  άλλη οπτική  γωνία  και  ματιά. Είναι ένα αφήγημα, από τα λίγα που κυκλοφορούν, το οποίο πραγματεύεται το θέμα της επίκτητης αναπηρίας.

Μύθος και πραγματικότητα λοιπόν τα «καινούρια μου πόδια» του Β. Τασιόπουλου; Πραγματικότητα που όσο σκληρή κι αν φαίνεται έρχεται η ζωή να την επαληθεύσει. Ρόλοι αληθινοί στο σενάριο της ζωής που σκηνοθετεί ο συγγραφέας που θέλει να φέρει τον αναγνώστη αντιμέτωπο με δύσκολες καταστάσεις ώστε να τον προβληματίζει.

Τα πρόσωπα της ιστορίας γνώριμα. Ο ανάπηρος μαθητής που διηγείται με την αθώα παιδική φωνή του αποτυπώνοντας στην καρδιά του αναγνώστη όλη τη θλίψη, την αγωνία, την απορία, τη συγκίνηση, το φόβο, τη ματαίωση, τη δύναμη, την υπομονή για όλα όσα του συμβαίνουν και αλλάζουν τη ζωή του και την καθημερινότητά του «…Ήθελα να τρέξω να μπω πρώτος στην τάξη, όπως παλιά, να με μαλώσουν που έσπρωξα τους μπροστινούς μου».

Αρχικά το όνειρο «Μόλις χτες ονειρεύτηκα ότι έτρεχα στα λιβάδια…Από κείνη την ημέρα νιώθω πως πάντα λείπω».

Ύστερα η άρνηση «Ώσπου είδα τον πατέρα μου να κρατά το ανάπηρο κορμί μου στα χέρια του και να το πηγαίνει στο σπίτι. Ήμουν εγώ φυλλαράκι αδύναμο…Όχι δεν μπορεί να είμαι εγώ αυτός που κρατά ο πατέρας μου. Εγώ είμαι δυνατός, μπορώ να  περπατήσω…»

 Πώς να πιστέψει ότι είναι ο ίδιος αυτός που βιώνει όλα αυτά;

«Δεν ήμουν εγώ το θύμα του βάρβαρου πολεμιστή που επιτέθηκε ύπουλα έξω από το σχολείο. Κάποιου άλλου είναι το χυμένο αίμα στην άσφαλτο…»

Στη συνέχεια η παραδοχή… «Κι όμως εκείνος με το κολάρο και τη μάσκα του οξυγόνου, είμαι εγώ. Άψυχο κουφάρι ματωμένο σε μάχη άνιση». Και τέλος «το δικαίωμα στο όνειρο που τον κόσμο μας μπορεί να αλλάξει.» Στην πλοκή της ιστορίας όμως σημαντικό ρόλο παίζουν και πολλά άλλα πρόσωπα εξίσου τραγικά. Η Ζιλάν, παιδί λαθρομεταναστών από το Κουρδιστάν, που χάνει το πόδι της και τον αδερφό της στην προσπάθεια τους να περάσουν το ναρκοπέδιο ώστε να έρθουν στην Ελλάδα. Διπλή αναπηρία στην περίπτωσή της, αφού οι υπόλοιποι δεν την βλέπουν μόνο ανάπηρη αλλά και ξένη. Η Κυριακή «το μογγολάκι» του σχολείου που αντιμετωπίζει το χλευασμό πολλών συμμαθητών της. Ο Διευθυντής, ο άκαμπτος, απαίδευτος, ακαλλιέργητος, υποδιευθυντής (παραδοσιακές φιγούρες στερεότυπων) «Σε ποιο μάθημα άραγε θα διδαχτούμε Ζιλάν; Πότε θα κάνουμε Ζάνα χαμένο στο ποτάμι; Πότε δάσκαλε μου λες; Για να έρθω διαβασμένος; Φυσικά και δεν έπαιρνα καμία απάντηση. Τέτοια πράγματα δεν είναι για παιδιά, άλλωστε δεν περιέχονται στην διδακτέα ύλη». Η κυρία Αθηνά, δασκάλα της ειδικής αγωγής, «Εκείνη φρόντισε να μιλήσει στους δασκάλους και στο σύλλογο γονέων» και ο δάσκαλος της τάξης, «Σπουδαίος άνθρωπος…» διαδραματίζουν σημαντικούς ρόλους στην ιστορία αφού από αυτούς οι μαθητές εμπνέονται, οραματίζονται και αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο.

Οι γονείς του παιδιού που καρτερικά υπομένουν και είναι πάντα δίπλα του σηκώνοντας το δικό τους σταυρό. «Δεν θέλουν να πιστέψουν πως όλα άλλαξαν. Θέλουν να κρύψουν την αλήθεια ακόμη κι από τον ίδιο τους τον εαυτό. Θα δώσουν τα πάντα για να σταθώ πάλι στα πόδια μου, το ξέρω. Ζουν με την ελπίδα να με δουν όρθιο και να πουν πως όλα αυτά δεν ήταν παρά ένα όνειρο κακό, ένα παιχνίδι της μοίρας, μια παρένθεση που έκλεισε…»

Στο συγκεκριμένο αφήγημα ο ήρωας είναι αποδεκτός από το περιβάλλον. Δεν συναντούμε στερεοτυπικές συμπεριφορές των φίλων και συμμαθητών οι οποίοι διακρίνονται ιδιαίτερα ώριμοι αφού παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους.  « Οι φίλοι μου έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους, πότε αστεία, πότε σοβαρά να με βάλουν στο κλίμα της παρέας».  Η «ηρωική πράξη» που ανατρέπει την κατάσταση είναι συλλογική.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αρχικά ενώ ο ήρωας φαίνεται πως είναι ο αφηγητής, η τραγική ηρωική φιγούρα της Ζιλάν από το Κουρδιστάν σκιαγραφείται πιο έντονα  από τα πινέλα του συγγραφέα και εικονογράφου, «…αλλά το μυαλό μου δεν πήγαινε στη Ζιλάν. Η πέτρα του σκανδάλου είχε πείσει τα παιδιά από την ημέρα που ήρθαν στο σπίτι με τα ελάχιστα ελληνικά της να φροντίσουν να γίνει μια ράμπα. Έφτιαξε μάλιστα το σχέδιο και το έδειξε στην Αθηνά». Παρατηρείται επομένως ότι η Ζιλάν είναι η αιτία για τη ριζική εξέλιξη και ανατροπή της ιστορίας, επηρεάζοντας καθοριστικά τις πράξεις, τις επιλογές και τις συμπεριφορές  των ανθρώπων του περιβάλλοντός της και του κοινωνικού της περίγυρου. Πρόκειται λοιπόν για ένα αφήγημα στο οποίο οι λογοτεχνικές επιλογές του συγγραφέα στηρίζονται στη γνώση των προβλημάτων αναπηρίας, δείχνοντας μια ρεαλιστική αποτύπωση που αντανακλά το γενικότερο κλίμα στη στάση και στη διάθεση του ελληνικού κοινού απέναντι στην αναπηρία, με σκοπό να προβληματίσει, να αφυπνίσει, να φωτίσει και να βοηθήσει τον αναγνώστη να διακρίνει με «καινούρια» κριτική ματιά τον κόσμο.  Το συστήνουμε ανεπιφύλακτα.

3 Σχόλια

Σχολίασε
  1. πριν από 3 χρόνια Γ.Β.

    Όλα φαίνονται υπέροχα. Κι η Μπαμπέτα σκίζει!

    Απάντησε
  2. πριν από 3 χρόνια Μαρία Βεντουρή

    Συγχαρητήρια κυρία Μπαμπέτα

    Απάντησε
  3. πριν από 3 χρόνια Κατερίνα Φιλίππα

    Διαβάσαμε το Λέξη σαν μύγα. Ιδανικό για τα παιδιά μου στην τάξη. Το πρώτο βιβλίο που θα τους διαβάσω τον Σεπτέμβρη. Μπράβο κυρία Μπαμπέτα

    Απάντησε

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.