Διακόσια χρόνια από το 1821. Το κρυφό σχολειό,γράφει ο Φώτης Θαλασσινός

Διακόσια χρόνια από το 1821. Το κρυφό σχολειό.

 

Το 2021 γιορτάζουμε διακόσια χρόνια απ’ την απελευθερωτική επανάσταση των Ελλήνων εναντίον του Οθωμανικού ζυγού. Θα είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για ένα εθνικό διχασμό άνευ προηγούμενου. Οι εθνομηδενιστές, οι αποδομητές της ιστορίας και τα μεταμοντέρνα ανδράποδα για μια ακόμη φορά θε επιτεθούν στους τιμητές της αλήθειας. Στους φύλακες των ιερών και των όσιων της ελληνικής κουλτούρας. Η επίθεση στη θρησκεία θα είναι λυσσαλέα. Επιλήσμονες των πάντων, απείθαρχοι αναζητητές των άλλοθι για κάθε αυστηρά υποκειμενική επιλογή, για το δικαίωμα στην ανηθικότητα χωρίς ενοχές, για την αντιλαϊκή μετανεωτερικότητα που καταδικάζει τον αμόρφωτο, τον αγαθό και φτωχό στο πνεύμα στην πιο στυγερή αορατότητα, θα κάνουν μοναδικό τους πρόταγμα τη διάλυση αυτής της οργανωμένης γιορτής τιμών για τους ήρωες της εθνικής παλιγγενεσίας (αλλά και των προγενέστερων μεγάλων αντρών και γυναικών των μικρότερης εμβέλειας αντιστασιακών κινημάτων). Οι εχθροί του μεγάλου εθνικού αφηγήματος θέλουν να τελειώνουν μ’ αυτό. Τους διαπερνάει υπόγεια και δεσμεύει τη ψυχή τους σε παρωχημένες αξίες. Ακόμη και ο απόηχος αυτών των αξιών πρέπει γι’ αυτούς τους προδότες να σβήσει ολοκληρωτικά.

 

Όσο και να προστατευτεί το εορταστικό έτος, τα αλαλάζοντα κύμβαλα -έχουν κερδίσει έδαφος- θα παρεμποδίσουν το πάνδημο λαϊκό συναίσθημα να εκφραστεί. Είναι η χρονιά που ο Διονύσιος Σολωμός, ο Ρήγας Φεραίος, ο Κοσμάς ο Αιτωλός κ.ά. θα κατηγορηθούν για τα ρομαντικά τους ιδεώδη και θα ξεπέσουν, έπειτα κι απ’ το ανελέητο επερχόμενο κυνήγι, στις συνειδήσεις του κόσμου. Απ’ την στιγμή που ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε να αναδείξει το 1821 μέσα απ’ αυτή την επέτειο, θα πρέπει να είναι και έτοιμος να λάβει μέτρα για να διαφυλαχτεί το πνεύμα αυτού του ιστορικού άθλου των προγόνων μας. Μια στρατιά, κατά τ’ άλλα γλοιωδών, αργυρώνητων, αυλικών ξένων συμφερόντων, θα διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους γιατί «τίποτα δεν έγινε» όπως μάθαμε στο σχολείο και τα πανεπιστήμια. Θα ανατρέξουν στις γνωστές πατριδοκάπηλες και φιλοτουρκικές ιστορικές πηγές για να επιφέρουν καίριο πλήγμα σ’ αυτό που τους ορίζει και δεν το θέλουν καθόλου. Την ιστορία του ίδιου τους του τόπου. Έχουν απεμπολήσει τον σεβασμό, το ιερό, την ομορφιά της κοινωνικής συνοχής…οτιδήποτε λειτουργεί σαν πρόσκομμά στην αποθέωση κάθε υποκειμένου. Η κοινωνική ναρκισσιστική διαταραχή μας δεν θέλει να θεραπευτεί.

 

Για το 2021,αυτή την χρονιά ορόσημο, 14 μεγάλα ιδρύματα της χώρας συνεργάζονται για να συνεισφέρουν στο όραμα της δημιουργίας μιας μακρόπνοης γιορτής και σ’ έναν σχεδιασμό της αντάξιο του κλέους της αναγέννησης της Ελλάδας. Η σύμπραξη αυτή ονομάστηκε «Πρωτοβουλία 1821-2021» και το κάθε ίδρυμα, ανάλογα και τις εξειδικεύσεις του, θα οργανώσει συνέδρια, εκπαιδευτικά προγράμματα, ομιλίες, εκθέσεις με υλικό από ιστορικά αρχεία, εικαστικές εκθέσεις κ.τ.λ. Ανάμεσα σ’ αυτές ξεχωρίζει η έκθεση ζωγραφικής του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου Χρήστου Μποκόρου.

Δύο πράγματα που πρέπει να γνωρίζουν αυτοί οι άνθρωποι είναι πως πρώτον δεν θα τους βγει σε καλό καμμιάεξισορροπητική απόπειρα νοθείας της ιστορίας. Θα βρουν τον μπελά τους οι δογματιστές των ίσων αποστάσεων. Η αρνησιπατρία δεν συγχωρείται. Παραδόπιστοι και να ‘χαμε να λέγαμε θα αναμοχλεύσουν το περί δικαίου αίσθημα του υγιούς κομματιού της κοινωνίας και ο κόσμος θα ξεσηκωθεί. Η ανάγνωση της ιστορίας πρέπει να γίνει με τον ορθό τρόπο. Φιλοτουρκικές κορώνες που έχουν ακουστεί και στο παρελθόν, δεν θα αφεθούν αναπάντητες. Και δεύτερον πρέπει να υπάρχει σύσσωμη ιδεολογική προστασία των προγραμματισθέντων. Οι αναχαιτίσεις των αιτιάσεων όσων επιχαίρουν με την προοπτική αμαύρωσης της επετείου πρέπει να είναι εύστοχες.

 

Είναι ακόμη 2020 και κάποιοι έχουν αρχίσει ήδη με το ξήλωμα της ιστορικότητας του Κρυφού Σχολειού. Πράγματι η Τουρκία επέτρεπε -αναλόγως με τα κέφια της- στις εκκλησίες και τους κληρικούς τη λειτουργία παράλληλα με τους χριστιανικούς ναούς και σχολείων.Για μια εκπαίδευση των Ελλήνων άμεσα συνυφασμένη με την ορθοδοξία. Αυτό είναι ένα γενικότερο πλάνο το οποίο συναντάμε σε πολλά ιστορικά κείμενα των αιώνων της Τουρκοκρατίας. Δεν είναι όμως μια ακύμαντη διαδικασία. Η μόρφωση ήταν πάντοτε περιορισμένη και ελεγχόμενη για να μην μπορέσει ποτέ να αποτελέσει αιτία για την δημιουργία ενός ανήσυχου λαού που γνωρίζει τα δικαιώματα του και είναι έτοιμος να πολεμήσει γι’ αυτά. Παρά τις άδειες για το κτίσιμο των σχολείων, τα μαθήματα ελέγχονταν αυστηρά απ’ τις τουρκικές αρχές. Αμφισβητώντας το Κρυφό Σχολειό αμφισβητούμε γενικότερα τις διώξεις του Τούρκου κατακτητή προς τον Έλληνα και τον Ελληνισμό. Το κλίμα δεν ήταν τόσο ειρηνικό όσο παρουσιάζεται. Η Ελλάδα διωκόταν τα χρόνια της σκλαβιάς, οι εξισλαμισμοί γίνονταν για όλους τους αιώνες της Τουρκοκρατίας και αυτή η συμβίωση μεταξύ κατακτητή και κατακτημένου είχε τα τρελά σκαμπανεβάσματα που έχουν και σήμερα οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μεγάλες εκκλησίες απαγορεύονταν να χτίζονται δίπλα σε τζαμιά και αν προϋπήρχαν, τότε κατεδαφίζονταν. Μάλιστα πέρασαν σουλτάνοι με τέτοιο μένος εναντίον των Ελλήνωνπου ήταν ακόμη πιο αμείλικτοι με τους διωγμούς των υπόδουλων και τις καταστροφές των ιερών ναών τους. Π.χ. ο σουλτάνος Σελίμ Ά και ο Μουράτ ΄Γ. Σε τέτοιες περιόδους εξάρσεως των διωγμών οι εκκλησίες χτιζόντουσαν υπόγεια και τα σχολεία ακολουθούσαν την ίδια εν κρυπτώ θεμελίωσή τους. Γι’ αυτά τα φαινόμενα δίνει την μαρτυρία του σε σημειώσεις του ο Άγγλος περιηγητής σερ Πωλ Ρικώ.Αν είναι ο όρος «Κρυφό Σχολειό» που ενοχλεί γιατί έχει καθιερωθεί και όλοι μιλάνε γι’ αυτόν σεβαστικά και με ευγνωμοσύνη προς την εκκλησία που υπήρξε θεραπαινίδα της όποιας εκπαίδευσης ήταν επιτρεπτή εκείνα τα σκοτεινά χρόνια, τότε η ουσία δεν χάνεται γιατί οι λόγοι της εσωτερικής πολεμικής ρητορικής προς την συγκεκριμένη παράδοση δεν έχουν άλλο έρεισμα πέρα απ’ τα ανθελληνικά αντανακλαστικά. Οι Τούρκοι δωροδοκούνταν για να διατηρήσουν οι παπάδες, οι ιερείς, οι επίσκοποι, οι πατριάρχες τις θέσεις τους. Δωροδοκούνταν και για να επιτρέψουν την ανέγερση ενός σχολείου. Όποτε ήθελαν τα γκρέμιζαν όλα. Ο Κωνσταντίνος Κουμάς μιλάει για τους διωγμούς αμέσως μετά τα Ορλωφικά. Οι Γενίτσαροι αυξάνονταν κάθε φορά που ξεσπούσε μια μικρή αντίσταση. Η καταστολή της γινόταν με την ταυτόχρονη εξάλειψη κάθε ελληνικού στοιχείου. Στα Ιωάννινα η ελληνική γλώσσα απαγορευόταν να χρησιμοποιείται στα δικαστήρια. Στην Αρμενία , σύμφωνα με τον σερ Έντμουντ Πηρς, «απαγόρευαν τη χρήση της μητρικής γλώσσας επί ποινή αποκοπής της γλώσσας του παραβάτη». Όπως υπήρχαν οι Κρυπτοχριστιανοί, έτσι υπήρχαν και τα Κρυφά Σχολειά. Οι διωγμοί των κατακτημένων Ελλήνων δεν σταματούσαν παρά μόνο πρόσκαιρα. Και αυτά τα μυστικά σχολεία ήταν μια ανάγκη για να διασωθούν τα ελληνικά γράμματα και ο πολιτισμός μας.

 

 

*Στην φωτογραφία το γνωστό ζωγραφικό έργο του Γύζη Το Κρυφό Σχολειό.

 

Κείμενο: Φώτης Θαλασσινός.

 

 

 

 

 

 

 

1 Σχόλιο

Σχολίασε
  1. πριν 1 εβδομάδα Γιάννης Σουλιώτης

    Πολύ σωστή τοποθέτηση! Αν και θα είναι δύσκολο να αποκλεισθουν οι φωνές των "άλλων". Στις δημοκρατίες ο λόγος είναι ελεύθερος .Σε εμάς εναπόκειται να επιλέξουμε τον ορθό!

    Απάντησε

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.