Δέκα χρόνια από τον θάνατο του Νίκου Θαλασσινού, γράφει ο Φώτης Θαλασσινός

Πέρασαν δέκα χρόνια… Στις 13 Μαρτίου του 2010 απεδήμησε ο πατέρας μου και αγαπημένος αρκετών Κώων Νικόλαος Θαλασσινός. Απ’ την μέρα που γεννήθηκα βρέθηκα μέσα στο πρώτο του βιβλιοπωλείο στην Αντιναυάρχου Ιωαννίδη, απέναντι απ’ το Αρχαιολογικό Μουσείο του νησιού. Τον θυμάμαι πάντα οραματιστή και ελαφρώς αντιεξουσιαστή. Όχι με την σημερινή φαιδρή έννοια του όρου. Είχε πάντοτε το σθένος να αμφισβητεί την ελληνικότητα των πολιτικών. Ακόμη και μπροστά τους. Τον ένοιαζε πολύ ο λαός και ακόμη πιο πολύ ο χειμαζόμενος λαός. Πονούσε με τα αντιλαϊκά μετρά των ποικίλων κυβερνήσεων. Ο ίδιος έζησε τα πρώτα του παιδικά χρόνια μέσα στη φτώχεια της κατεχόμενης απ’ τους Ιταλούς -για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα- Κω.

Στην άοκνη του προσπάθεια να αφήσει το δύσκολο παρελθόν του πίσω, επένδυσε στην δημιουργική του αυτοπραγμάτωση μέσα απ’ το επιχειρείν. Ήθελε να υπερβεί τις χθαμαλές πορείες της μοίρας του, αψηφώντας τα δεσμά της μέσα απ’ τη θέληση της χάραξης μιας προσωπικής και συνάμα συλλογικής διαδρομής ζωής. Γιατί, ό,τι κι αν έκανε, έπρεπε να περιλαμβάνει και τον «απλό πολίτη», όπως χαρακτηριστικά έλεγε, στο πλάνο. Δεν νοιαζόταν μόνο για τον εαυτό του, κυρίως τον ενδιέφερε η πνευματική ανάταση των Κώων. Αυτό έγινε και το όνειρο όλης του της ζωής. Έζησε φιλέρημος και πολύ λιτά. Τα χρήματα που συγκέντρωνε απ’ τα βιβλιοπωλεία του τά επέστρεφε με τον τρόπο του πίσω στους αγαπημένους του Κώους. Κάποια στιγμή έφτιαξε το βιβλιοπωλείο ο Αναγνώστης, στον δεύτερο όροφο, πάνω απ’ το κατάστημα της Αντιναυάρχου. Δεν θυμάμαι χρονολογίες. Θυμάμαι αγάπη για το βιβλίο και διάθεση για μεταλαμπάδευση αυτού του συναισθήματος στους άλλους. Μπορεί να μην διάβαζε πολύ, ήξερε ότι η παιδεία είναι για την ευγένεια της ψυχής ό,τι ο Θεός για την νηστεία του πνεύματος απ’ τα πάθη. Δίπλα του φυσικά, ισότιμα και με αταλάντευτη αφοσίωση, η μητέρα μου Άννα. Είχε μια παράξενη αύρα η μορφή του. Το ένιωθα όταν τον παρατηρούσα στο σπίτι. Ήταν η σπουδαιότητα του που εγώ δεν μπορούσα να αντιληφθώ για όσο ήμουν παιδί. Ο κόσμος ψώνιζε πολλά βιβλία. Απ’ τα μαγαζιά του πατέρα μου στην Αντιναυάρχου Ιωαννίδη περνούσαν οι πνευματικοί άνθρωποι του νησιού και τον άκουγαν να μιλάει. Ήταν πολύ λυρικός ο λόγος του. Ο ίδιος ήταν ένας ρομαντικός ιδαλγός, τιμητής αξιών προγενέστερων του εποχών.

Θυμάμαι πως μέσα στα πολλά ράφια του Αναγνώστη χανόμουν με τις ώρες και διάβαζα στα κρυφά ασύλληπτα για την ηλικία μου πράγματα. Μαρκήσιο Ντε Σαντ, Αριστοφάνη, Ραμπελέ. Στα φανερά Αίσωπο, Μαρκ Τουέιν και Κλασικά Εικονογραφημένα. Στις αρχές τις δεκαετίας του ΄90 ο πατέρας μου μετακομίζει το βιβλιοπωλείο του στην 31ης Μαρτίου. Εκεί ο διαθέσιμος χώρος για την έκθεση των διαφορετικών τίτλων απλώνεται σε πολλά τετραγωνικά μέτρα. Σ’ αυτό τον χώρο θα οργανωθούν οι πρώτες παρουσιάσεις βιβλίων στην Κω με καλεσμένους τους ίδιους τους συγγραφείς τους. Ο Μένης Κουμανταρέας, ο Ανδρέας Λεντάκης, ο Χρόνης Μίσσιος , οι ποιητές της Ρόδου Σουλεϊμάν Αλαγιαλή Τσιαλίκ, Ειρήνη Βογιατζή Χαραλάμπη και πλήθος άλλων διανοούμενων απ’ όλη την Ελλάδα θα μαγευτούν απ’ τη ζεστή φιλοξενία του οικοδεσπότη τους, απ’ την όμορφη Κω, και τις σπουδαίες συναντήσεις με το αναγνωστικό κοινό τους. Από κοντά του και οι επιστήθιοι φίλοι του Αριστείδης Μιαούλης και Αντρέας Χατζημιχάλης.

Από τότε το μυαλό του πατέρα μου, πιο παραγωγικό και δημιουργικό από ποτέ, ξεμάκραινε στην τελειοποίηση και την ευόδωση του πιο μεγαλόπνοου σχεδίου του. Ήθελε να δημιουργήσει και να δωρίσει στην Κω ένα Πολιτισμικό Κέντρο. Ένα Πολυχώρο για την ανάδειξη όλων των πλευρών της πολυσχιδούς ανθρώπινης δημιουργίας. Έκανε τρομακτικές οικονομίες και όταν ήταν έτοιμος να θεμελιώσει το μέγαρο για το οποίο μοχθούσε μια ζωή, έκανε τη γιορτή για την έναρξη των εργασιών σ’ ένα πολύ μεγάλο οικόπεδο. Το κτίριο εκτείνεται στις οδούς Αργυροκάστρου και Κορυτσάς. Είναι διώροφο και η συνολική του έκταση περίπου στα 4000 τ.μ. Τα εγκαίνια έγιναν το 2000 και συνοδεύτηκαν από δέκα μέρες πολιτισμικών εκδηλώσεων. Εκθέσεις ζωγραφικής, εγκαινιασμός δανειστικής βιβλιοθήκης, η πρώτη στην Κω για πολλά χρόνια, τεράστιοι εμπορικοί χώροι γεμάτοι βιβλία αλλά και αμφιθεατρική αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. Το Πολιτισμικό Κέντρο συνεχίζει την λειτουργία του και σήμερα εμπλουτισμένο απ’ την λειτουργία του αξιόπιστου σάιτ Kosvoice.gr. Ο αδερφός μου Παναγιώτης, η μητέρα μου και εγώ κάνουμε τα πάντα για να κρατήσουμε το όραμα του πατέρα μας και συζύγου ζωντανό. Το πρώτο -λοιπόν- δεκαήμερο των εγκαινίων επισκέφτηκαν και μίλησαν με τους βιβλιόφιλους και ευρύτερα τους φιλότεχνους της Κω πάρα πολλοί λογοτέχνες και διανοούμενοι. Ο πατέρας μου και μέχρι τον θάνατό του προσκαλούσε και οργάνωνε εκδηλώσεις με συγγραφείς και ζωγράφους. Ο Γιάννης Ξανθούλης, η Αμάντα Μιχαλοπούλου, ο Πέτρος Τατσόπουλος, ο Γιώργος Χρονάς, η Ζωή Λάσκαρη, ο Γιώργος Καραμπελιάς, ο Θανάσης Βαλτινός, η Μαλβίνα Κάραλη, ο Βασίλης Ζηλάκος, η Ιωάννα Καρυστιάνη, ο Τάσος Ηλιάδης και άλλοι πέρασαν απ’ τον ζεστό και μεγαλοπρεπή χώρο του πολιτισμικού του κέντρου. Ο πατέρας μου ήταν συγγραφέας δύο βιβλίων. Πρώτο χρονολογικά ήρθε το Φύση και Άνθρωπος και δεύτερο Η Σύγκρουση (εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα). Υπήρξε αρθρογράφος της εφημερίδας Η Φωνή της Κω που εξέδιδε ο δικηγόρος αδερφός του Μάνος Θαλασσινός. Ανάμεσα στις γνωστές και άγνωστες δωρεές του στο νησί, εξέχουσα θέση κατέχει η προτομή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Έργο του γλύπτη Βαγγέλη Φυλακτού. Η φιλανθρωπική δράση του πατέρα μου είναι πολύ σημαντική. Ήταν όμως με τον δικό του τρόπο πολύ σεμνός σ’ αυτές τις προσφορές του και την βοήθεια του σε ανθρώπους που την είχαν ανάγκη. Θα επιμείνω στη σεμνότητα και δεν θα αποκαλύψω το εύρος της έμπρακτης ανθρωπιάς του.

Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας ένα κείμενο που είχα γράψει για αυτήν την πιο σημαντική απώλεια της ζωής μου και είχε δημοσιευτεί τότε στην Ελευθεροτυπία. «Τελικά ξέσπασα σε κλάματα. Αγκάλιασα το σώμα του όπως δεν το είχα αγκαλιάσει ποτέ και έπλυνα τα πόδια του με τα δάκρυα μου. Το αγλαό πρόσωπο, πρόσωπο αναντίρρητα αγίου, έκανε τον χαμό του και τον χωρισμό μας πιο βαθείς. Τα δάκρυά μου έγιναν πιο πυκνά και έτρεχαν από παντού. Πονούσα κι όμως υπήρχε κάτι το λυτρωτικό στο πένθος μου. Καθώς ήμουν κουλουριασμένος, καημένος με τα χέρια μου στο σώμα του πατέρα μου και βυθιζόμουνα σε δάκρυα κοινών μας αναμνήσεων, έφτασα για να βρω στο τέλος τις όμορφες εικόνες και να νιώσω τις δικές μας μοιρασμένες συγκινήσεις μέχρι πολύ ψηλά στον ουρανό. Από το βάθος έως τον ουρανό σε μια συνύπαρξη ανεπανάληπτη. Συνάμα πολύ μέσα μου, στην ουσία της ύπαρξής μου. Στην αταλάντευτη ουσία κάθε ανθρώπου. Ουσία που μας συνδέει με τον Θεό και μοιάζουμε μπροστά του όπως το φύλλο του δέντρου το φθινόπωρο στον άνεμο. Η τύχη του κρίνεται απ' τον άνεμο. Ο μεγάλος παρηγορητικός Θεός μού έδινε αντίστροφα χαρά, μια ζεστασιά και αγκαλιά που τελικά μ' έκανε να θέλω να συνεχίσω να κλαίω. Έκλαψα μέχρι που στέρεψαν οι κρουνοί μου. Όσο διήρκεσε αυτό ο Θεός ήταν πάντα δίπλα μου.»

 

Κείμενο: Φώτης Θαλασσινός.

 

 

 

4 Σχόλια

Σχολίασε
  1. πριν 2 εβδομάδες Σόφη

    Να είστε καλά να τον θυμάστε.. Πολύ συγκινητικό το κείμενό σου, και πολύ σημαντική η προσφορά του θείου στο νησί μας και στον πολιτισμό γενικότερα.. 10 χρόνια πιο φτωχό το νησί

    Απάντησε
  2. πριν 2 εβδομάδες Σταματης Πλατελλασ

    Τιμη μου που δουλεψα σε αυτο το μαγαζι...μεγαλο σχολειο!!!

    Απάντησε
  3. πριν 1 εβδομάδα ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΥΣΟΥΛΑΚΗΣ

    Ζούσε και ανέπνεε για τον πολιτισμό. Αξέχαστος φίλος και γείτονας. Είχα αγοράσει το πρωτο του βιβλίο "φύση και άνθρωπος ". Το έχω ακόμα.Αιωνία του η μνήμη.

    Απάντησε
  4. πριν 1 εβδομάδα Νικος Στ. Μανούσης

    Παραμένει στην μνήμη μου η δυναμική του πρωτοβουλία για ενίσχυση με βιβλία ΚΩΩΝ συγγραφέων το 2000 στην δημιουργία της Βιβλιοθήκης της Ένωσης Κωων Αθηνών όταν ήμουν Πρόεδρος ! Ανταποκριθηκε άμεσα στο κάλεσμα μου με ιδιαίτερη προθυμία Κ αγάπη με παραινετικά λόγια ! Αιώνια να είναι η μνήμη του !

    Απάντησε

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.