Άνθρωποι και ζώα,γράφει ο Φώτης Θαλασσινός

ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΖΩΑ

 

Η κακοποίηση των ζώων που ξεκινά απ’ τα πρώτα χρόνια της παιδικής ηλικίας τελειώνει με την εφηβεία. Πιο πολύ έχει να κάνει με την άγνοια των παιδιών απέναντι στον πόνο, δεν έχει γεννηθεί ακόμη η συμπόνια τους για τα ετέρου είδους πλάσματα. Συνήθως η γονική παιδεία συσχετίζεται με τον καθορισμό της σωστής συμπεριφοράς των τέκνων προς τους υπόλοιπους ανθρώπους ομήλικους ή όχι. Τα παιδιά , ειδικά στην επαρχία, βγαίνουν στην ύπαιθρο χωρίς να έχουν χαρτογραφήσει καθόλου τις ψυχικές περιοχές που ανήκουν στο καλό και τις άλλες που περικλείουν το κακό. Με μηδενική ενσυναίσθηση χρησιμοποιούν, ειδικότερα προς τα ζωύφια, όλο τους τον πειραματικό οίστρο για να μάθουν. Η απόρριψη της βίας είναι μια συνειδητή πράξη που περνάει απ’ τη μερική χρήση της. Εδώ έχουμε να κάνουμε με ακρωτηριασμούς μικρών ερπετών και αμφιβίων, με την ταλαιπωρία ψαριών, καβουριών και άλλων αρθροπόδων. Μέσα από τέτοιες, ειδεχθείς για τους εχέφρονες μεγάλους πράξεις, το πολύ νεαρό παιδί βιώνει σχεδόν με παραμυθικό τρόπο ό,τι υπό το πρίσμα της λογικής θα έπρεπε να το κάνει να αγαπά. Η κακοποίηση των ζωυφίων ταυτίζεται με την προθετική περιέργεια για την ανακάλυψη των κοινών σημείων της φαντασίας του πολύ νεαρού ατόμου και της πραγματικότητας. Τα πόδια των βατράχων κόβονται για να συνειδητοποιηθεί αν ξαναβγαίνουν. Τα ψάρια των ρηχών νερών πιάνονται για να βιωθεί η εικόνα του ήρεμου αλιέως. Είναι τόσες πολλές οι προσλαμβάνουσες ενός παιδιού, υπάρχουν λίγα χρόνια στην ανάπτυξη του, που μοιάζει, μιλώντας στην γλώσσα των ώριμων ανθρώπων, με κάποιον αλαφροΐσκιωτο που έχει τον δικό του μοναδικό κόσμο. Εξάλλου αυτό είναι και η παιδική ηλικία. Ένας αυτόνομος χώρος αποκομμένος μερικώς απ’ την ηθική τάξη μιας κοινωνίας. Για το παιδί ακόμη και το λουλούδι είναι ένα σκίρτημα για να επενδύσει πάνω του όλα του τα φίλια συναισθήματα ή τα αντίστροφα της αγριότητας. Η πορεία προς την ενηλικίωση και την απομάγευση του παιδικού κόσμου έγκειται ακριβώς στην εκκοπή της εξπρεσιονιστικής ματιάς του νηπίου ή των πιο μεγάλων αγοριών και κοριτσιών και της εισόδου τους στην αλήθεια της κοινωνίας που τους περιλάμβανε πριν σαν μυστηριώδεις και ανεξιχνίαστους.

 

Απ’ την άλλη έχουμε την κακοποίηση των μεγάλων ζώων απ’ τους ενήλικες. Ζώων με ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά. Ο άνθρωπος αναγνωρίζει οικεία δικά του συναισθήματα και στα ζώα. Είναι αδιανόητη η έλλειψη ενσυναίσθησης στην προκειμένη περίπτωση. Πριν λίγες μέρες έγιναν καταγγελίες για θανάτωση ζώων με χρήση βασανιστικών μεθόδων στο Ωραιόκαστρο. Πάντοτε γίνονται τέτοιες καταγγελίες. Μερικές φορές δεν δημοσιεύονται στον τύπο γιατί τα περιστατικά κάθε μέρα είναι πάρα πολλά. Στους ενήλικες θα πρόσθετα και τους έφηβους. Οι έφηβοι έχουν προχωρήσει σε ωριμότητα και η παιδική ηλικία έχει γι’ αυτούς παρέλθει.

 

Πρέπει να γίνει ένας διαχωρισμός. Είναι άλλο η σαδιστική δολοφονία των ζώων του Ωραιοκάστρου και άλλο η θανάτωσή τους για λόγους κουλτούρας ή για λόγους ατιθάσευτων ορμέμφυτων. Στην δεύτερη περίπτωση εντοπίζεται ένας πρωτογονισμός στη συμπεριφορά των θυτών της εκμετάλλευσης των ζώων. Αναφέρομαι κυρίως στην ορθόδοξη Ελλάδα και στην βιωματική αναζωογόνηση παλαιότερων σταδίων της οντογένεσης του Homo Sapiens. Ο Χριστιανισμός σημειώνει για τα ζώα ότι είναι μεν έμψυχα αλλά η ψυχή αυτών βρίσκεται στο αίμα τους. Είναι μια βιολογική ψυχή που καθορίζει την συμπεριφορά τους όπως τους αποδίδεται ως προκαθορισμένη και μόνο από ένστικτα. Αυτή η ψυχή πεθαίνει μαζί με το θάνατο του ζώου. Ο άγριος των βοσκότοπων θεωρεί τα ζωντανά του επί τους ουσίας και με βάση τα παραπάνω άψυχα. Ναι, τα ζώα είναι για τους κυνηγούς και τους ποιμένες των παλιότερων γενιών χρηστικά αντικείμενα. Η θανάτωση στα σφαγεία είναι ίσως η έμπρακτη εκδήλωση μιας αταβιστικής καταγραφής απ’ την ζωή του ανθρώπου τροφοσυλλέκτη πριν την εμφάνιση του Homo Sapiens. Όλα διατηρούνται. Η δαρβινική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους είναι περασμένη στο DNA μας ή γράφοντας πιο λογοτεχνικά στην κυτταρική μας μνήμη.

 

Ο σαδισμός απέναντι στα ζώα με βασανιστήρια, μαζικές δηλητηριάσεις και ακόμη πιο αποτρόπαιους «προμελετημένους» θανάτους, πέρα απ’ το γεγονός ότι είναι ποινικά κολάσιμος φανερώνει και τρομακτικές παθογένειες που γειτνιάζουν με την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας ή είναι ενδεικτικές για ενδοοικογενειακές κακοποιητικές σχέσεις μεταξύ των μελών ενός σπιτιού. Το ζώο -σ’ αυτές τις περιπτώσεις- εξακολουθεί να είναι κτήμα του ανθρώπου. Ανήκει στην περιοχή της εξουσίας του. Όποτε κάποιος ιδιοκτήτης ζώου αποφασίσει πως αυτό για κάποιο λόγο τον ενοχλεί, μπορεί να του φερθεί άσχημα. Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν σαν μέσο επίλυσης τον προβλημάτων τους βία προς τον πλησίον τους και ακόμη περισσότερο μέσα στον γάμο τους, θα επιχειρήσουν να τερματίσουν την οχληρή συμπεριφορά του τετράποδου τους με ίδιους τρόπους και με πολύ ευκολότερη απόφαση για την χρήση τους. Εδώ ο εγωισμός δεν χωράει δεύτερο πολλώ δε μάλλον όταν πρόκειται για κάποιο κατοικίδιο συντροφιάς. Ο σκύλος ή η γάτα χάνουν την προσωπικότητα τους αυθωρεί με την πρώτη κακοτοπιά στη ζωή του «αφεντικού» τους και γίνονται αντικείμενα για την βίαιη εκδραμάτιση του θυμού του. Τα μεγάλα παιδιά που ζουν μια άθλια ζωή μέσα στο σπίτι τους, παραμελημένα και κακοποιημένα απ’ τους γονείς τους, στις σχέσεις του με τα ζώα δεν είναι νομοτελειακό ότι θα είναι σκληρά και εξίσου κακοποιητικά. Ας λένε οι έρευνες. Πολύ πιθανόν η ανθρωποφοβία τους να τα ωθήσει στην αγάπη και τον σεβασμό προς τα τρυφερότερα ζώα. Ένας βίαιος προς τα άβουλα ζώα έφηβος, εδώ ναι, είναι πολύ ευκολότερο ν’ αντιμετωπίσει ένα αδύναμο ομήλικο του ασκώντας του βία και χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης κάποιου λόγου. Η ηδονή για τον έφηβο ότι έχει τον έλεγχο και ανάμεσα στους όμοιούς του είναι μοναδική. Η βία προς τα ζώα δεν είναι ένα μονοδιάστατο ζήτημα το οποίο μπορεί να γίνει αντικείμενο μελέτης. Και οι ψυχολόγοι γρήγορα κατασκευάζουν αληθοφανή ψέματα όταν πρόκειται να προβούν στη γενίκευση της ενοχοποίησης. Η ενοχή, το σύμπτωμα, ο στιγματισμός θεωρητικά είναι απευκταία πράγματα απ’ την επιστήμη της ψυχιατρικής. Οι ταγοί της όμως πολλοί εύκολα χρησιμοποιούν τέτοιες έννοιες στο δημόσιο λόγο τους. Δεν θέλω να μεταθέσω την αυθεντία προς αυτό το κείμενο. Απλώς η κακοποίηση των ζώων από ενήλικες και μεγάλα παιδιά είναι εξαιρετικά πολυπαραγοντικό φαινόμενο.

 

Κείμενο: Φώτης Θαλασσινός

 

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.