Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Ζήτω η περιέργεια! (Ρίκο και Όσκαρ)

Ρίκο και Όσκαρ: μαθαίνω, μαθαίνεις, μαθαίνει…

Υπάρχουν λίγα τυχερά βιβλία, που ξεχωρίζουν μέσα στο πλήθος, για δυο λόγους: πρώτον, επειδή τινάζουν στον αέρα κάθε απόπειρα ταξινόμησης σε κατηγορίες· είναι απ’ όλα. Και μυθοπλασία και γνώσεων. Και κοινωνικά και αστυνομικά. Και φαντασίας και ρεαλιστικά. Και ¨παιδικά” και “μεγαλίστικα”. Πίσω, κάτω και πάνω απ’ όλα βέβαια - είναι λογοτεχνία. Και δεύτερον, επειδή σε κάνουν και νοιώθεις τυχερός εσύ, που τα συνάντησες και τα διάβασες.

Σ’ αυτή τη μικρή τυχερή ομάδα ανήκει η τριλογία του Στάινχέφελ, με πρωταγωνιστές τον Ρίκο και τον Όσκαρ, δυο παιδιά εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, που καταλήγουν να συμπορευθούν σε μια φιλία κυριολεκτικά μοναδική. Ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε μόλις στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Οι άλλοι δύο δεν θ’ αργήσουν.

Ο Ρίκο (που είναι και ο αφηγητής στην ημερολογιακού τύπου φόρμα γραφής του βιβλίου) είναι αυτό που λέμε  “παιδί με ειδικές ανάγκες”. Ένα παιδί που το μυαλό του δουλεύει, αλλά δουλεύει με το δικό του αργό και συχνά μπερδεμένο τρόπο. Πηγαίνει σε ειδικό σχολείο. Ξέρει τις αδυναμίες του. Και τις αντιμετωπίζει πολύ καλύτερα απ’ ο τι οι “κανονικοί” άνθρωποι, ενήλικες και παιδιά, τις δικές τους αδυναμίες. Κι αυτό, φυσικά, εξηγείται: γιατί ο Ρίκο, που μεγαλώνει σε μια μονογονεϊκή οικογένεια, με τη μαμά του (η οποία μάλιστα δουλεύει σε μπαρ μ’ όλα τα παρεπόμενα αυτής της νυχτερινής δουλειάς), δεν έχει να παλαίψει με καμιά από τις δυσκολίες τις συνηθισμένες σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Με λίγα λόγια η μαμά του, όμορφη και νέα γυναίκα, μόνη με παιδί, που δουλεύει νύχτα, γυναίκα χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση ή καλλιέργεια, μεγαλώνει τον “ιδιαίτερο” γιο της με απεριόριστη, αφάνταστη, ανυποχώρητη αγάπη. Δεν διστάζει να μετακομίσει σε ένα δρόμο, μόνο και μόνο επειδή είναι στην ευθεία με το ειδικό σχολείο του Ρίκο - και ο Ρίκο δεν τα καταφέρνει στις στροφές. Ο προσανατολισμός δεν είναι το φόρτε του.

Ο Ρίκο, λοιπόν, που μειονεκτεί κατάφωρα σε σχέση με τους συνομηλίκους του, όσον αφορά την ευφυία, τις κοινωνικές δεξιότητες, την αντίληψη, την ευστροφία… μεγαλώνει μέσα στη μοναδικά ζηλευτή ασφάλεια που αποκλειστικά η αγάπη μπορεί να προσφέρει. Κι έτσι δεν υποφέρει από ανασφάλειες. Ξέρει ποιος είναι, ξέρει τι μπορεί και τι δεν μπορεί, και πορεύεται με σιγουριά μέσα στη ζωή.

Ο Όσκαρ, από την άλλη, είναι το ακριβώς αντίθετο: ένα παιδί προικισμένο με ξεχωριστή ευφυία. Το μυαλό του δουλεύει όχι σαν ένα, αλλά σαν πολλά ρολόγια, όλα κουρδισμένα στην εντέλεια. Διαθέτει και φωτογραφική μνήμη. Αρκεί μια φορά να δει ή ν’ ακούσει κάτι, και δεν το ξεχνάει ποτέ. Ο Όσκαρ μεγαλώνει κι αυτός σε μια μονογονεϊκή οικογένεια: την κηδεμονία του μετά το χωρισμό των γονιών του, την έχει αναλάβει ο πατέρας του. Μόνο που ο νέος αυτός άντρας έχει τα δικά του προβλήματα: το οτι δεν έχει και δεν βρίσκει δουλειά είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Ο πατέρας του Όσκαρ δεν έχει και δεν βρίσκει το κυριότερο: μια θέση στη ζωή για τον ίδιον και για το παιδί του. Κι έτσι ο Όσκαρ μεγαλώνει παρά τα ιδιαίτερα χαρίσματά του μέσα στην ανησυχία και στην ανασφάλεια. Κι επειδή όσο πιο έξυπνος είναι κανείς, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεται τον γύρω κόσμο στις λεπτομέρειές του, ο Όσκαρ φοβάται όλους τους κινδύνους - απλά και μόνο επειδή έχει αρκετό μυαλό, ώστε να τους αναγνωρίζει και να τους ξέρει. Γι’ αυτό και όταν βγαίνει από το σπίτι του, φοράει πάντα κράνος μηχανής!

            Αυτά τα δυο τόσο διαφορετικά παιδιά συναντιούνται, γνωρίζονται και συνεργάζονται στη λύση ενός αστυνομικού μυστηρίου. (Η περιπέτειά τους, η πλοκή της υπόθεσης, είναι τόσο στέρεα δεμένη, τόσο καλά αποτυπωμένη, τόσο περιγραφική της σημερινής κοινωνίας, ώστε θα χρειαζόταν και θα άξιζε να της αφιερώσει κανείς ένα ξεχωριστό άρθρο για να την παρουσιάσει. Το συγγραφικό ταλέντο του Στάινχέφελ εξασφαλίζει στον αναγνώστη ένα ανάγνωσμα συναρπαστικό απ’ αυτή την άποψη. Η κόκκινη κλωστή του αστυνομικού υπάρχει και στους τρεις τόμους της σειράς. Και είναι ευφάνταστη, πειστική, απολαυστική. Υπόσχομαι να πω περισσότερα για την αστυνομική πλευρά των περιπετειών, μόλις κυκλοφορήσουν και οι επόμενοι δύο τόμοι). Το κυριότερο, όμως, είναι οτι μέσα απ’ αυτή τη συμπόρευση και τη συνεργασία τους ο Ρίκο και ο Όσκαρ μαθαίνουν πολλά, παρά πολλά πράγματα. Αλλάζουν. Μεγαλώνουν. Ξεπερνούν τα όριά τους. Και καταφέρνουν (πέρα από τη λύση και τη διαλεύκανση της υπόθεσης) κάτι πραγματικά δύσκολο: νικούν τις διαφορές τους και γίνονται φίλοι. Χωρίς ψευτιές. Χωρίς δήθεν. Χωρίς επίτηδες λέξεις ή πράξεις. Αληθινά, σωστά, πολύτιμα φίλοι.

Μαζί τους μαθαίνουμε κι εμείς, οι αναγνώστες, πολλά και ακόμα περισσότερα. Ο Ρίκο και ο Όσκαρ “γράφουν” ένα αριστούργημα ζωής: διδάσκουν την αξία της διαφοράς, τη σπουδαιότητα του θάρρους, τη δύναμη της αγάπης, τον φόβο της απώλειας, το χρώμα της μελαγχολίας…. Τελειωμό δεν έχει κανείς, όταν προσπαθεί ν’ απαριθμήσει τις γνώσεις που αποκομίζει απ’ αυτό το βιβλίο, που δεν είναι “βιβλίο γνώσεων”. Κλείνοντας το βιβλίο, ωστόσο, έχουμε κι εμείς μια σιγουριά που θυμίζει λιγάκι τη σιγουριά του Ρίκο: ο Ρίκο ξέρει και στιγμή δεν αμφιβάλλει οτι η μαμά του τον αγαπάει. Κι εμείς ξέρουμε, στιγμή  δεν αμφιβάλλουμε, πως αυτός ο συγγραφέας αγαπάει τον αναγνώστη του. Του τα δίνει όλα.  

ΥΓ. Όσο για τους φίλους των σχολικών τάξεων, ο Ρίκο και ο Όσκαρ λειτουργούν θαυμάσια μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον. Από κάθε άποψη και προς κάθε κατεύθυνση. Πιστεύω, ωστόσο, οτι η πιο πετυχημένη χρήση θα είναι στο μάθημα της γλώσσας, όπου οι “ορισμοί” των δύσκολων λέξεων, τις οποίες παρεμβάλλει ο Ρίκο στις σελίδες του ημερολογίου του θα δώσουν αφορμές για απολαυστικές συζητήσεις περί γραμματικής, συντακτικού, εκφραστικών μέσων, μεταφορών και παρομοιώσεων - και αναφέρω το απλούστερο από τα παραδείγματα που μου έρχονται στο μυαλό.  

2 Σχόλια

Σχολίασε
  1. 6 χρόνια πριν Γιάννης Χαλάτσης, βιβλιοθηκοόμος.

    Μου πρότεινε το βιβλίο αυτό η κα Μαρία Αγγελίδου και το διάβασα. Την ευχαριστώ που μου έδωσε αυτή την ευκαιρία. Το διάβασα "σα νεράκι", μου άρεσε, το ευχαριστήθηκα και θα το προτείνω σε πολλούς φίλους. Είναι από τα καλύτερα παιδικά βιβλία των τελευταίων χρόνων. Αξίζει να το διαβάσετε ή κυρίως να το δωρίσετε (φτηνό είναι, 11 ευρώ) στα παιδιά σας ή σε παιδιά που αγαπάτε.

    Απάντησε
  2. 5 χρόνια πριν antonnhs2233

    nai

    Απάντησε

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.