Συνέντευξη: Ευθυμία Ανδριώτη

Ο ΜΑΓΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΕΥΘΥΜΙΑ ΑΝΔΡΙΩΤΗ

 

 

Κυρία Ανδριώτη, ας αρχίσουμε με τα τρία πράγματα που θέλετε να γνωρίζουν οι αναγνώστες σας και δεν γράφονται στο βιογραφικό σας.

Μου αρέσει να περπατώ στους δρόμους και στα καντούνια της πόλης μου, της Κέρκυρας, που είναι όμορφη όλες τις εποχές του χρόνου.

Αγαπώ να ταξιδεύω με τη μικρή μου κόρη και τους φίλους μας και να ζω μαζί τους μικρές περιπέτειες και εξερευνήσεις.

Χαίρομαι να φροντίζω τον κήπο του σπιτιού μου και καμαρώνω αληθινά για τα λουλούδια και τα δέντρα μου.

 

Πώς συνδυάζετε την επαγγελματική ιδιότητά σας με τη συγγραφή; Πώς λειτουργούν τα «αντανακλαστικά» σας ως εκπαιδευτικός στη θεματολογία των βιβλίων σας; Υπάρχουν ερωτήματα που σας απασχολούν και επανέρχεστε σε αυτά κρυφά ή ορατά;

Έχω την τύχη να υπηρετώ σε μια βαθμίδα της εκπαίδευσης που παρά τις αντίξοες συνθήκες των τελευταίων χρόνων, εξακολουθεί να είναι η πιο δημιουργική και η πιο ευέλικτη. Στο νηπιαγωγείο, η επαφή με διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα, επιστημονικά και καλλιτεχνικά, οι ποικίλες μορφές έκφρασης και αλληλεπίδρασης και κυρίως η φαντασία των μικρών παιδιών μου δίνουν χαρά, με ξαφνιάζουν ευχάριστα και με κινητοποιούν δημιουργικά. Η συγγραφή για μένα είναι μια βαθιά προσωπική ανάγκη, αλλά σίγουρα καλλιεργείται και ενισχύεται μέσα από την εκπαιδευτική εμπειρία και πράξη. Κάθε εικόνα, κάθε λέξη, κάθε τι που συμβαίνει στο σχολείο, κάθε χαμόγελο ή ανησυχία των μαθητών μου, μπορεί να κρύβει και ίσως εν δυνάμει να αποτελεί την έμπνευση για το επόμενο βιβλίο μου.

Δεν μπορώ να αρνηθώ βέβαια, πως το θέμα του χρόνου και κυρίως της διαχείρισης του, είναι κάτι στο οποίο επανέρχομαι στα βιβλία μου, ίσως γιατί το βιώνω έντονα στη ζωή και στην καθημερινότητα μου.

 

Ποια είναι η σχέση σας με τους ήρωες των βιβλίων σας; Υπάρχει σε αυτούς ένα δικό σας κομμάτι; Αν η Ευθυμία ήταν ο ήρωας ή η ηρωίδα της, θα ήταν…

Οι ήρωες των βιβλίων μου, ζουν μέσα στο μυαλό και στην καρδιά μου, άλλοτε αθόρυβα και άλλοτε φασαριόζικα. Κάποια στιγμή μεγαλώνουν, ζωντανεύουν και ζητούν να ελευθερωθούν μέσα σε ιστορίες. Στους ήρωες μου, υπάρχει πάντα ένα δικό μου κομμάτι, άλλοτε ορατό και άλλοτε κρυμμένο. Σίγουρα πάντως, θα ήθελα να είμαι η μαγισσούλα, η ηρωίδα του τελευταίου μου βιβλίου. Μια ηρωίδα που κάνει την προσωπική της υπέρβαση προκειμένου να διαθέσει στον εαυτό της τον ελεύθερο χρόνο που της αξίζει για να ξεκουραστεί, να αποφορτιστεί, να χαλαρώσει από το στρες της καθημερινότητας και να θεραπευθεί σωματικά και ψυχικά.

 

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα στοιχεία, που πρέπει να διαθέτει ένα βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά; Τι πιστεύετε πως αγγίζει το σημερινό παιδί – αναγνώστη

Ένα βιβλίο, είτε απευθύνεται σε παιδιά είτε απευθύνεται σε μεγάλους, είναι ένα έργο τέχνης προορισμένο να προσφέρει τέρψη, απόλαυση, ευχαρίστηση. Θα πρέπει να διαθέτει χαρακτηριστικά που να του αποδίδουν «λογοτεχνική ποιότητα» ως προς το λεξιλόγιο, τη θεματολογία, το ύφος, την πλοκή, την τεχνική. Ειδικά, ένα παιδικό βιβλίο πρέπει να έχει ως βασικό του θεμέλιο ένα καλοδουλεμένο κείμενο, γνήσιο, αυθεντικό και ζωντανό. Ενδιαφέρουσα πλοκή και θέματα που τέρπουν, προβληματίζουν και έχουν νόημα για τα παιδιά και βέβαια μια ελκυστική και καλαίσθητη εικονογράφηση. Είναι όμως γεγονός, πως οι ενήλικες σχεδόν αποκλειστικά αποφασίζουν και χαρακτηρίζουν ένα βιβλίο ως παιδικό, αφού αυτοί το γράφουν, το εκδίδουν, το κρίνουν, το σχολιάζουν, το προωθούν, το αγοράζουν.

Το σύγχρονο παιδί-αναγνώστης, όπως άλλωστε και το παιδί αναγνώστης κάθε εποχής, πιστεύω πως το ελκύει κάθε εμπνευσμένη ιστορία που εξάπτει τη φαντασία, την περιέργεια και του δημιουργεί αυτό που ονομάζεται αναγνωστική απόλαυση.

 

Ποια είναι η γνώμη σας για την κατηγοριοποίηση των βιβλίων κατά ηλικίες ή θεματικές; Πιστεύετε πως υπάρχουν βιβλία «ιδανικά» για να δουλεύονται στην τάξη;

Η επαφή με τα παιδιά έχει αποδείξει πως δεν υπάρχουν στεγανά και αυστηρές κατηγοριοποιήσεις των βιβλίων ως προς τις ηλικίες και τις θεματικές. Σίγουρα ένα βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας έχει εγγενείς διαφορές σε σχέση με ένα βιβλίο για μεγαλύτερα παιδιά. Ωστόσο, κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης, τα ατομικά του ερεθίσματα, τις εμπειρίες και γνώσεις που διαμορφώνουν το αναγνωστικό του ενδιαφέρον και την πρόσληψη του κάθε βιβλίου. Οι ενήλικες είτε ως γονείς, είτε ως εκπαιδευτικοί καλό είναι να καλλιεργούμε ποικίλες αναγνωστικές εμπειρίες που να τροφοδοτούν την αγάπη για το βιβλίο, να βοηθούν τα παιδιά να νιώσουν, να φανταστούν, να ταξιδέψουν, να απολαύσουν το βιβλίο και την ανάγνωση του.

Θεωρώ επίσης πως δεν υπάρχουν ιδανικά βιβλία για να δουλεύονται στη σχολική τάξη. Η προσέγγιση, η ξεχωριστή ματιά των δασκάλων, η δημιουργικότητα και η φαντασία τους είναι αυτή που θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε τα παιδιά να γοητευτούν, να αισθανθούν, να αγαπήσουν και να εισπράξουν το μήνυμα ή τα μηνύματα που μεταφέρει.

 

Πιστεύετε πως η ανάγνωση ενός βιβλίου μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη ζωή; Ένα βιβλίο που διαβάσατε παιδί και δεν το ξεχάσατε ποτέ;

Ένα βιβλίο έχει τη δύναμη να σε ταξιδέψει, να σε γοητεύσει, να σε μαγέψει. Να σου ανοίξει ορίζοντες στην ψυχή και στο βλέμμα. Το βιβλίο που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι η Λόελλα, η κόρη του Μπαμπά-Μπέρτα της Μαρίας Γκρίπε.

 

Πρέπει τα βιβλία να έχουν πάντα ένα μήνυμα; Πώς αποφεύγετε τις παγίδες του διδακτισμού;

Τα βιβλία έχουν πάντα ένα μήνυμα, το μήνυμα της καρδιάς και του νου κάθε συγγραφέα. Δεν εννοώ ένα μήνυμα που σκοπό έχει να διδάξει και να νουθετήσει, αλλά ένα μήνυμα για επικοινωνία, για αλληλεπίδραση, για διάλογο πνευματικό, ψυχικό, συναισθηματικό με τον αναγνώστη. Νομίζω επίσης, πως οι συγγραφείς στα περισσότερα σύγχρονα παιδικά βιβλία προσπαθούν να αποτινάξουν τον τόνο του διδακτισμού και εστιάζουν στο να προσφέρουν ποιοτικές και ουσιαστικές λογοτεχνικές εμπειρίες που τα παιδιά θα απολαύσουν και θα χαρούν. Τα βιβλία μου πάντα τα σκέφτομαι και τα νιώθω σαν ένα κάλεσμα σε ένα ταξίδι περιπετειώδες και μαγικό, όπου κυριαρχεί η φαντασία, η χαρά και το παιχνίδι.

 

Ποια είναι γνώμη σας για το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα του 2020; Τι πιστεύετε πως θα ξεκλείδωνε την πόρτα της φαντασίας και της δημιουργικότητας των παιδιών;

Το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα του 2020 χαρακτηρίζεται από αγκυλώσεις και στασιμότητα που εκφράζουν και αποτυπώνουν τη γενικότερη κοινωνική, οικονομική και πολιτική κατάσταση. Κυρίως χαρακτηρίζεται από την έλλειψη οράματος, την απουσία μιας εμπνευσμένης φιλοσοφίας και ενός μακροπρόθεσμου και ενιαίου σχεδιασμού που να αγκαλιάζει και να αφορά όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με κριτήριο τους αριθμούς και το οικονομικό κόστος. Οι ποικίλες ανάγκες των παιδιών ως μελλοντικών ανθρώπων και πολιτών σε κοινωνίες που βιώνουν ταχύτατες μεταβάσεις και αλλαγές παραβλέπονται και αγνοούνται, ενώ το φιλότιμο και το κέφι των εκπαιδευτικών εξακολουθεί να στηρίζει και να κρατάει ζωντανό το ελληνικό σχολείο.

Η πόρτα της φαντασίας και της δημιουργικότητας των παιδιών θα ξεκλείδωνε μέσα σε σχολειά ελεύθερα, ανοιχτά στην κοινωνία, στη φύση, στις τέχνες. Οι μελλοντικές κοινωνίες έχουν ανάγκη από ανθρώπους ελεύθερους, δημιουργικούς που θα αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους με τους άλλους ανθρώπους και τη φύση, που θα μοιραστούν, που θα νοιαστούν για το κοινό καλό, θα εκφραστούν ποικιλόμορφα και θα περιβάλλουν με αγάπη και αληθινό ενδιαφέρον καθετί με το οποίο θα ασχοληθούν.

 

Η πανδημία είναι μια ακόμη κρίση για το βιβλίο ή μια πρόκληση για ριζικές αλλαγές; Οι σκέψεις, οι προβληματισμοί και οι προτάσεις σας.

Η πανδημία αναμφίβολα έφερε μια μεγάλη κρίση στην ελληνική κοινωνία που επηρέασε και το χώρο του βιβλίου. Στη διάρκεια της πανδημίας πάγωσαν οι εκδοτικές παραγωγές, μειώθηκε η αγοραστική δύναμη του αναγνωστικού κοινού, επλήγησαν οικονομικά πολλοί άνθρωποι που σχετίζονται με το βιβλίο. Ωστόσο, η συντροφιά των βιβλίων ιδιαίτερα μέσα στις δύσκολες και σκληρές συνθήκες της απομόνωσης και της καραντίνας, αποδείχτηκε ανακουφιστική και λυτρωτική, τόσο για τους μεγάλους όσο και για τα μικρά παιδιά, προσφέροντας καταφύγιο, παρηγοριά, χαρά και ελπίδα.

Είναι δύσκολο να διατυπώσω συγκεκριμένες προτάσεις σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ρευστότητα και αβεβαιότητα. Σίγουρα όμως το παιδικό βιβλίο, ειδικά σε τούτους τους δύσκολους καιρούς, οφείλει να συνεχίσει να είναι ποιοτικό και αξιόλογο με υψηλές προδιαγραφές ουσίας και αισθητικής, ένα πολιτιστικό αγαθό για τους αναγνώστες της πιο όμορφης ηλικίας.

 

Πότε γράφετε και πού; Έχετε κάποιο αγαπημένο καταφύγιο; Ακολουθείτε κάποια ρουτίνα συγγραφής;

Όταν ξεκινώ τη συγγραφή μια ιστορίας, οι ιδέες, οι σκέψεις, οι λέξεις, οι ρίμες με ακολουθούν παντού. Νιώθω μια ένταση, μια ανησυχία που ηρεμεί μόνο όταν βρεθώ μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή μου. Περιμένω ανυπόμονα εκείνη τη στιγμή της μέρας που θα μπορέσω να γράψω όσα σκέφτομαι, να πειραματιστώ, να παίξω με τις φράσεις, τις λέξεις, τις ομοιοκαταληξίες.

 

Λίγα λόγια για το τελευταίο σας βιβλίο και τα μελλοντικά σας σχέδια.

Η εβδομάδα της μαγισσούλας κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ κι εγώ είμαι πολύ χαρούμενη γι’ αυτό. Την ίδια χαρά ένιωθα κι όταν έγραφα το βιβλίο και ελπίζω το ίδιο όμορφο συναίσθημα να νιώσουν και οι μικροί αναγνώστες μου.

Η μαγισσούλα μου είναι μια σύγχρονη μάγισσα, δραστήρια, προκομμένη, εργατική. Προσέχει τα ζωάκια της, φροντίζει το σπίτι της, πηγαίνει για ψώνια, γυμνάζεται, διασκεδάζει. Κάνει πράγματα που της αρέσουν κι αγαπά αλλά ο χρόνος δε φτάνει. Οι έντονοι ρυθμοί την κουράζουν και αδειάζουν τις μπαταρίες και την ενέργεια της. Γράφοντας την ιστορία δεν ήταν δύσκολο να ταυτιστώ με την ηρωίδα μου και ένιωθα πως πολλοί ενήλικες αλλά και παιδιά ζουν και αισθάνονται όπως εκείνη: τη ρουτίνα, τη μονοτονία και την εξάντληση. Η μαγισσούλα όμως κάνει την υπέρβαση. Αποφασίζει να βάλει όρια και να χαρίσει στον εαυτό της το δώρο που της αξίζει: ελεύθερο χρόνο. Με το δικό της παιχνιδιάρικο τρόπο, η μαγισσούλα ήρθε για να μου θυμίσει, για να μας θυμίσει, πόσο σημαντικός είναι ο χαλαρός χρόνος με άλλους ανθρώπους, πόσο σπουδαίο είναι το ελεύθερο παιχνίδι για τα μικρά παιδιά, πόσο πολύτιμη είναι η αποφόρτιση και η ηρεμία που χαρίζει η επαφή με τη φύση.

Αυτή τη στιγμή ολοκληρώνω τη συγγραφή ενός καινούριου συνεργατικού εκπαιδευτικού βιβλίου και περιμένω την έκδοση ενός βιβλίου μυθολογίας. Ελπίζω παράλληλα να βρω το χρόνο να ζωντανέψω τους ήρωες που υπομονετικά ή ανυπόμονα περιμένουν για να μου πουν τις ιστορίες τους.

 

Μια ευχή για τους αναγνώστες σας!

Να έχουν υγεία και αισιοδοξία. Να αγκαλιάζουν με αγάπη τους ανθρώπους που έχουν δίπλα τους και να χαίρονται κάθε στιγμή της ζωής τους. Ειδικά για τα παιδιά να απολαμβάνουν πάντα τη χαρά και την ανεμελιά της ηλικίας τους και να μην σταματούν να ονειρεύονται ένα όμορφο και καλύτερο κόσμο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.