Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Συνέντευξη (Ελένη Ανδρεάδη)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ (Ελένη Ανδρεάδη)

 

Κυρία Ανδρεάδη, ας αρχίσουμε με τα τρία πράγματα που θέλετε να γνωρίζουν οι αναγνώστες σας και δεν γράφονται στο βιογραφικό σας.

Έχω δυο μικρά παιδιά, ενός και τριών ετών, κοιμάμαι ελάχιστα, αλλά οι πιο ωραίες ιδέες για ιστορίες μου έρχονται στις τρεις τα ξημερώματα όπου τινάζομαι από το κρεβάτι και τις σημειώνω σε ένα χαρτομάντηλο. Όταν δεν ξέρω πως να λύσω τον γρίφο της πλοκής ενός βιβλίου μου, πάω για τρέξιμο στο πάρκο μέσα στα δέντρα και μου έρχεται η απάντηση ως δια μαγείας. Η φύση είναι πραγματικά μαγική. Αυτό το ξέρω επειδή έχω και μια φραουλιά στον κήπο που βγάζει φράουλες σχεδόν όλο τον χρόνο. Δεν θα έπρεπε, αλλά φαίνεται πως μας αγαπά γιατί της λέμε συχνά παραμύθια με τα παιδιά μου.

 

 

Ποια είναι η σχέση σας με τους ήρωες των βιβλίων σας; Υπάρχει σε αυτούς ένα δικό σας κομμάτι; Αν η Ελένη ήταν ο ήρωας ή η ηρωίδα της, θα ήταν…

Σίγουρα υπάρχουν πολλά κομμάτια μου, καλά και κακά, στους χαρακτήρες των βιβλίων. Νομίζω πως πρέπει να καταλαβαίνεις καλά το συναίσθημα που περιγράφεις και συχνά το ψαρεύεις από μέσα σου. Οι Πράκτορες του Πλανήτη, για παράδειγμα, ο Ιάσωνας, η Ανίτα, όλη η παρέα των επίλεκτων, είναι αισιόδοξοι για το μέλλον του κόσμου εάν υπάρξει συλλογική προσπάθεια. Είμαι και εγώ αισιόδοξη από την φύση μου. Ταυτίζομαι και με την ηρωίδα του τελευταίου μου βιβλίου, την Μία, που θέλει να αποκτήσει ένα σύννεφο. Μικρή λάτρευα τα σύννεφα και μου είχε περάσει και εμένα από το μυαλό να είχα ένα στο δωμάτιο μου να το κοιτώ όλη μέρα.

που φαντάζεστε ως αναγνώστη/αναγνώστρια των βιβλίων σας;

Οι αναγνώστες σας γνώρισαν την Ελένη Ανδρεάδη μέσα από την απολαυστική σειρά βιβλίων Πράκτορες του Πλανήτη. Μπορεί η λογοτεχνία να συμβάλλει στην καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης; Έχετε κάποια ανατροφοδότηση για τα αποτελέσματα της σειράς και των ηρώων της στους μικρούς φανατικούς αναγνώστες της;

Έχουν περάσει έξι χρόνια από την έκδοση του πρώτου βιβλίου της σειράς Πράκτορες του Πλανήτη – φέτος θα εκδοθεί και το πέμπτο βιβλίο, Η Απαγωγή της Δ – και μπορώ να πω με από τα μηνύματα που έχω λάβει τόσο καιρό πως ένα βιβλίο μπορεί σίγουρα, όπως λέτε, να συμβάλλει στην καλλιέργεια και διαμόρφωση αυτής της συνείδησης. Μου λένε γονείς πως τα παιδιά τους κλείνουν την βρύση να μην σπαταλούν νερό, δεν επιλέγουν πλαστικά μιας χρήσης, χρησιμοποιούν τον ηρωικό δείκτη της Ανίτα για να κλείνουν διακόπτες, τρώνε λιγότερο κρέας ή τυποποιημένα προϊόντα για να σώσουν τον κόσμο από την κλιματική αλλαγή ή την αποψίλωση δασών, κ. α. Φυσικά, ένα βιβλίο από μόνο του δεν αρκεί με τίποτα. Η οικογένεια είναι το πιο σημαντικό από όλα, και μετά το σχολείο και η ευρύτερη κοινωνία. Ιδανικά, θα θέλαμε όλα αυτά να διαγράφουν ένα υπεύθυνο δρόμο για τα παιδιά μας.

 

Με την επίγνωση των περιβαλλοντικών προβλημάτων που προσφέρει η επιστημονική ιδιότητά σας, ποια είναι η θέση σας για το μέλλον του πλανήτη; Ως ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο μπορεί να συμβάλλει η εκπαίδευση στην ουσιαστική αντιμετώπιση τους;

Η εκπαίδευση αναμφίβολα είναι σημαντική γιατί οδηγεί σε δράση ακόμα και νέων, όπως είδαμε με την Γκρέτα Τουνμπεργκ, ένα παιδί που κινητοποίησε εκατομμύρια παιδιά και ενήλικες σε όλο τον κόσμο. Κάτι τέτοιο – προ-Γκρέτας - είχα φανταστεί και στο μυθιστόρημα μου, Ο Τζάστιν Γκρέι και οι Φύλακες της Γης, όπου ένα παιδί που δεν ξέρει τίποτα για την κλιματική κρίση, μέσα από ένα μυστήριο και ταξίδι στοιχείων στις άκρες του κόσμου, ευαισθητοποιείται για το θέμα και καταλήγει να διαδηλώνει στην συνάντηση των ηγετών του κόσμου, μαζί με εκατομμύρια άλλα παιδιά. Η πραγματικότητα είναι πως η εκπαίδευση δεν αρκεί εδώ που έχουμε φτάσει. Έχουμε ελάχιστο χρόνο να δράσουμε για πολύ βασικά ζητήματα: μήνες μόλις για την κλιματική κρίση, λίγα χρόνια να σταματήσουμε την άνευ προηγουμένου απώλεια βιοποικιλότητας και την μάστιγα του πλαστικού μιας χρήσης. Και αυτή την εποχή που ζούμε και μπαίνουν τόσα χρήματα από τις κυβερνήσεις για να στηρίξουν τις οικονομίες λόγω της πανδημίας χάνουμε μια χρυσή ευκαιρία να κάνουμε μια επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας με κριτήρια αειφορίας. Η εκπαίδευση είναι καλή, αλλά πάνω από όλα χρειαζόμαστε θαρραλέους και εμβληματικούς πολιτικούς ηγέτες και επιχειρηματίες.

 

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα στοιχεία, που πρέπει να διαθέτει ένα βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά; Τι πιστεύετε πως αγγίζει το σημερινό παιδί – αναγνώστη;

Δεν μπορώ να μιλήσω για άλλα βιβλία. Εγώ γράφω αυτό που αγαπώ, αυτό που ελπίζω πως επειδή το αγαπώ θα το αγαπήσουν και τα παιδιά. Αν μπορώ να διακρίνω ένα στοιχείο θα έλεγα ίσως να έχει ειλικρίνεια. Με ότι αυτό συνεπάγεται: σεβασμό προς τον αναγνώστη, πολυδιάστατους χαρακτήρες γιατί έτσι είμαστε οι άνθρωποι και όχι ασπρόμαυροι, ή χιούμορ εάν πραγματικά ο συγγραφέας ο ίδιος το βρίσκει αστείο – και όχι γιατί νομίζει ότι τα παιδιά θα γελάσουν…

 

Ποια είναι η πιο απαιτητική στιγμή κατά τη συγγραφή ενός κειμένου; Υπάρχουν μαύρες τρύπες κατά τη διάρκεια της διαδρομής και τι κάνετε για να τις αποφύγετε;

Η αρχή για εμένα είναι πάντα δύσκολη. Έχω σημειώσεις με τo περίγραμμα της πλοκής, περιγραφές των χαρακτήρων και λίστες πηγών, και κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσω πως αρκετά σχεδίασα, τώρα ήρθε η ώρα να ξεκινήσω να γράφω το πρώτο κεφάλαιο. Αυτό με δυσκολεύει συχνά, καθώς όλο μου έρχονται νέες ιδέες και προσθέτω πράγματα στις σημειώσεις μου. Με τον καιρό έχω συνειδητοποιήσει πως πρέπει να ξεκινώ νωρίτερα και ας αλλάζει το περίγραμμα πορεία στην διαδικασία.

 

Θα μας αποκαλύψετε τι συμβαίνει στο μυαλό μιας συγγραφέα; Πώς γεννιέται μια ιστορία και πώς εξελίσσεται; Πώς βρίσκετε τη «φωνή» των ηρώων σας;

Πιστεύω για οτιδήποτε εμπνευσμένο, η ιστορία έρχεται μόνη της και σε οδηγεί – είναι σαν να έχει μια δική της ζωή, μια πεταλούδα που περνά μπροστά σου για λίγο καιρό για να επικοινωνήσει κάτι, και την άλλη μέρα μπορεί να ξυπνήσεις το πρωί και να έχει φύγει. Πρέπει να καταγράψεις την ιστορία όσο είναι ζωντανή μέσα σου και προτού να την αισθανθείς παλιά. Δεν θέλω να ακουστώ πολύ ρομαντική. Παρόλο που νομίζω πως η έμπνευση έχει ένα ανεξήγητο και μυστηριώδες στοιχείο, αυτό που κάνει όλη την διαφορά είναι το να καθίσεις στο γραφείο σου και να γράψεις, κάθε μέρα, ακόμα και τις μέρες που αισθάνεσαι στεγανό πηγάδι. Μόνο έτσι θα σε επισκεφτεί ξανά η πεταλούδα και θα ακούσεις μέσα σου τον μονόλογο και διάλογο των ηρώων.

 

Τι νομίζετε πως θα υποστήριζε την καλλιέργεια της αναγνωστικής συνήθειας των παιδιών στα σύγχρονα περιβάλλοντα εκπαίδευσης και ελευθέρου χρόνου;Το κέντρο βάρους για την ανάγνωση βιβλίωνφαίνεται πως έχει μετατεθεί στο σχολείο. Ποια είναι η γνώμη σας για το ρόλο της οικογένειας στο παιχνίδι που λέγεται «χαρά της ανάγνωσης»;

Σίγουρα βλέπουμε πως το σχολείο δεν αρκεί. Στην χώρα μας, τα παιδιά διαβάζουν βιβλία στο Δημοτικό στα πλαίσια του σχολείου και μετά καταρρακώνεται η ανάγνωση λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο και ειδικά το Λύκειο. Να πω πάλι και εγώ πως παραφορτώνουμε τα παιδιά μας με διάβασμα μαθημάτων και φροντιστήρια; Είναι αδιανόητο για εμένα πως τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο για να γυρίσουν στο σπίτι και να πάνε σε άλλο σχολείο-φροντιστήριο ή να κάτσουν στο γραφείο τους να διαβάσουν μαθήματα πάλι. Προσωπικά, στην τρίτη λυκείου απόκτησα σε μόλις λίγους μήνες πέντε βαθμούς μυωπίας από το πολύ διάβασμα… Οι σημαντικότερες δεξιότητες που λένε πως τα παιδιά μας θα χρειάζονται στο 2025+ για οποιαδήποτε εργασία θα είναι δημιουργικότητα, συνεργατικότητα, κριτική σκέψη και φαντασία. Κάνουμε το αντίθετο από το να ετοιμάζουμε τα παιδιά μας σωστά για το μέλλον. Αρκούμαστεσε ένα πεπαλαιωμένο, αρχαϊκό μοντέλο εκπαίδευσης, δυστυχώς. Μέχρι να αλλάξει αυτό, και τα παιδιά να έχουν ελεύθερο χρόνο να βαρεθούν, να διαβάσουν, να παίξουν και να κυνηγήσουν τα ενδιαφέροντα τους, κάποιες ιδέες που θα υποστήριζαν πιστεύω την ευρύτερη ανάγνωση είναι: να διαβάζουμε εμείς οι ενήλικες και να αγαπούμε το βιβλίο ώστε τα παιδιά μας να το βλέπουν στο σπίτι ως κάτι ενδιαφέρον, να βάζουμε την λογοτεχνία περισσότερο στον δημόσιο διάλογο – να συζητούμε τα βιβλία δηλαδή μεταξύ μας και τι μας άρεσε – όπως και να προβάλλουν περισσότερο το βιβλίο, άνθρωποι-πρότυπα της κοινωνίας μας, εφόσον φυσικά το αγαπούν.

 

Πότε γράφετε και πού; Έχετε κάποιο αγαπημένο καταφύγιο; Ακολουθείτεμια συγκεκριμένη ρουτίνα συγγραφής;

Παλιότερο το γράψιμο είχε μια ιεροτελεστία για εμένα, νωρίς το πρωί με το τσάι μου δίπλα και απόλυτη ησυχία τριγύρω. Τώρα επειδή τα παιδιά μου είναι σε πολύ απαιτητικές ηλικίες δεν έχω ούτε λεπτό ελεύθερο και γράφω όποτε μπορώ: τα μεσάνυχτα, στην τραπεζαρία, στο πόδι… Αρκεί να γράψω. Πλέον, το μόνο καταφύγιο να βρεθώ μπροστά στον υπολογιστή.

 

Ποια από τα βιβλία τα οποία διαβάζατε ως παιδί εξακολουθούν να έχουν κάποια ιδιαίτερη σημασία για σας;

Πολλά! Τελευταία άνοιξα ένα κουτί με παλιά μου βιβλία για να δω ποια θα μπορούσα να μοιραστώ με την κόρη μου. Θυμήθηκα το Βιβλίο της Ζούγκλας και τις ιστορίες του Μόγλη. Έχουν μηνύματα σχετικά με το πως οι άνθρωποι είναι παρά μόνο ένα είδος που ζει στην Γη, την ανάγκη του να σεβόμαστε το περιβάλλον και τα άλλα είδη, αλλάκαι τους κινδύνους της ανεύθυνης πλευράς της ανθρώπινης φύσης…Επίσης θυμήθηκα την σειρά Ο Παραμυθένιος Κόσμος του Δάσους. Ξαναδιαβάζω το πρώτο βιβλίο με την κόρη μου, το Οι Κάτοικοι του Δάσους. Με συγκινεί ακόμα η απλότητα μέσα από την οποία γνωρίζει ένα παιδάκι τα διαφορετικά ζωάκια του δάσους, η ευρηματικότητα της διήγησης και τα γλυκά μηνύματα.

 

Με αφορμή το τελευταίο σας βιβλίο, θα μας αποκαλύψετε ποιο είναι το δικό σας «σύννεφο»;

Το σύννεφο που θέλει τόσο η Μία στο βιβλίο συμβολίζει αυτό το «κάτι»που όλο αναζητούμε να έχουμε στα χέρια μας για να είμαστε επιτέλους ευτυχισμένοι. Αυτός ο εσωτερικός μονόλογος του «αχ, μακάρι να είχα αυτό, όταν θα έχω αυτό, τότε επιτέλους θα είμαι ευτυχισμένος» ενώ η πραγματικότητα είναι πως – πέρα από κάποια βασικά πράγματα που χρειαζόμαστε φυσικά για ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής – τα επιπλέον μας φέρνουν μια προσωρινή χαρά που σβήνει και γρήγορα επιστρέφουμε στο επίπεδο ικανοποίησης ή μη που είχαμε πριν. Δυστυχώς ζούμε σε μια καταναλωτική κοινωνία που επιδιώκει να θέλουμε συνέχεια σύννεφα και άλλα σύννεφα. Όταν θέλω σύννεφα, προσπαθώ να θυμάμαι με ευγνωμοσύνη όλα όσα έχω. Το καλύτερο φάρμακο ενάντια στο αίσθημα ανεπάρκειας που προωθεί η κοινωνία μας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι η ευγνωμοσύνη.

 

Τι κρύβετε στο «συρτάρι» σας ως συγγραφέας; Θα μας μιλήσετε για τα μελλοντικά σας σχέδια ;

Στις 26 Νοεμβρίου κυκλοφορεί το επόμενο βιβλίο στην σειρά Πράκτορες του Πλανήτη, Η Απαγωγή της Δ, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ο αναγνώστης του βιβλίου αυτή την φορά αναλαμβάνει την άκρως απόρρητη αποστολή να σώσει τη Γη από την πλαστική ρύπανση!

 

Ας κλείσουμε με μια ευχή για τους αναγνώστες σας!

Εύχομαι σύντομα να αγκαλιαστούμε χωρίς φόβο. Μέχρι τότε να βρίσκουμε άλλους, όμορφους τρόπους να μοιραζόμαστε αγάπη, έστω και από μακριά…

 

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.