Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Συνέντευξη (Αντιόπη Φραντζή)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Αντιόπη Φραντζή

 

Κυρία Φραντζή, ας αρχίσουμε με τα τρία πράγματα που θέλετε να γνωρίζουν οι αναγνώστες σας και δεν γράφονται στο βιογραφικό σας.

Το πρώτο είναι ότι μου αρέσει πολύ η δουλειά μου. Μου αρέσει να γεννώ στο μυαλό μου ιδέες, να καταστρώνω σχέδια, να ονειρεύομαι αλλαγές, να καταφέρνω τους στόχους που βάζω κάθε φορά. Η ανάγκη να κρατήσω μια ανοικτή επικοινωνία με τα παιδιά και τους γονείς του σχολείου μου, με κρατά ζωντανή και δημιουργική. Το δεύτερο είναι ότι μου αρέσει το περπάτημα! Το ήξερα, αλλά το επιβεβαίωσα με τον εγκλεισμό μας κατά τη διάρκεια της καραντίνας των τελευταίων μηνών. Μια ωρίτσα περπάτημα με βοηθά να «αερίζω» τις σκέψεις μου και να ξαναβρίσκω τα πατήματά μου, που λέμε. Τρίτον λατρεύω το Happy end! Στα βιβλία, στις ταινίες και πάνω από στη ζωή μας!

 

Θα μας αποκαλύψετε τι συμβαίνει στο μυαλό μιας συγγραφέα; Πώς γεννιέται μια ιστορία και πώς εξελίσσεται; Υπάρχουν μαύρες τρύπες κατά τη διάρκεια της διαδρομής; Πώς τις αντιμετωπίζετε;

Συνήθως οι ιστορίες μου ξεκινούν από ένα θέμα που με απασχολεί. Ξεκινώντας, λοιπόν, να γράψω μια ιστορία γύρω από αυτό το θέμα, πειραματίζομαι με κάποιες διεξόδους και λύσεις, με ανατροπές, με εκπλήξεις. Γράφοντας, μπαίνω σε ένα διάλογο με τον ήρωά μου και με τον εαυτό μου. Και βέβαια υπάρχουν μαύρες τρύπες! Προσπαθώ να μην πέσω μέσα! Κάνω λίγο στην άκρη, παίρνω απόσταση, ασχολούμαι με άλλα πράγματα. Ξέρω ότι θα επανέλθω όταν υπάρχει λόγος.

 

Πώς λειτουργούν τα «αντανακλαστικά» σας ως εκπαιδευτικός στη θεματολογία των βιβλίων σας; Υπάρχουν ερωτήματα που σας απασχολούν και επανέρχεστε σε αυτά κρυφά ή ορατά;

Το βασικό ερώτημα που με απασχολεί είναι πώς μπορούμε ως γονείς και ως εκπαιδευτικοί να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να βρουν νόημα στη ζωή τους. Γι' αυτό όλες μου οι ιστορίες αφορούν την καθημερινότητα των παιδιών, τις αγωνίες τους, την απαίτησή τους να τα αντιμετωπίζουμε ως πρόσωπα με ανάγκες, επιθυμίες και ιδιαιτερότητες. Το πώς χτίζει ένα παιδί μια ουσιαστική σχέση με την οικογένειά του, με το σχολείο και βέβαια με τον εαυτό του, είναι βασικό στη θεματολογία μου.

Επιπλέον, στα βιβλία μου επανέρχονται αρκετά συχνά τα ζητήματα της περιβαλλοντικής κρίσης, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας καθώς αυτά είναι θέματα που με απασχολούν ιδιαίτερα.

 

Ποια είναι η σχέση σας με τους ήρωες των βιβλίων σας; Υπάρχει σε αυτούς ένα δικό σας κομμάτι; Αν η Αντιόπη ήταν ο ήρωας ή η ηρωίδα της, θα ήταν…

Στο τελευταίο μου βιβλίο, είμαι σίγουρα η μαμά του Αχιλλέα. Και εγώ, όπως και εκείνη έχω «διδαχθεί» πολλά πράγματα από το γιο μου. Δεν εννοώ μόνο σε επίπεδο δεξιοτήτων στον υπολογιστή. Κυρίως, με έμαθε να κάνω πίσω σε σχέση με τις απόψεις μου, να ακούω καλύτερα, να αφουγκράζομαι την διαφορετική πραγματικότητα που βιώνουν τα νέα παιδιά και να αφήνω κατά μέρος τα στερεότυπα της γενιάς μου.

ο παιδί που φαντάζεστε ως αναγνώστη/αναγνώστριαβιβλίων σας;

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα στοιχεία, που πρέπει να διαθέτει ένα βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά; Τι πιστεύετε πως αγγίζει το σημερινό παιδί – αναγνώστη; Υπάρχουν βιβλία «ιδανικά» για να δουλεύονται στην τάξη;

Κατά τη γνώμη μου χρειάζεται να έχουν ειλικρίνεια, αυθεντικότητα και αμεσότητα. Κάτι που βέβαια, αναζητώ και στα βιβλία ενηλίκων. Σήμερα υπάρχουν παιδικά βιβλία για όλα τα γούστα. Δεν νομίζω ότι υπάρχει ιδανικό βιβλίο για να δουλευτεί στην τάξη. Πιστεύω όμως ότι μια δασκάλα, ένας δάσκαλος που γνωρίζει τα παιδιά του, μπορεί να βρει το κατάλληλο βιβλίο για κάθε περίσταση! Ιδανικό είναι, δηλαδή, αυτό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών κάθε φορά. Και δεν εννοώ μόνο επικουρικά με τα μαθήματα. Εννοώ ότι ένα καλό και ειλικρινές βιβλίο μπορεί να ανοίξει με ασφάλεια ζητήματα που χρειάζεται να απασχολήσουν την ομάδα, συναισθήματα που καλό θα ήταν να εκφραστούν, δυναμικές να αλλάξουν. Αυτό που δεν θέλω, πάντως, είναι τα παιδιά να αντιμετωπίζουν το βιβλίο ως υποχρέωση αλλά ως ευχαρίστηση.

 

Πώς συνδυάζετε την επαγγελματική ιδιότητά σας με τη συγγραφή; Πώς λειτουργούν τα παιδιά στις συνθήκες που επικρατούν στο υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα;

Το σχολείο είναι για μένα πηγή έμπνευσης. Παρατηρώ τα παιδιά, μαθαίνω από αυτά, ακούω τις αγωνίες και τις δυσκολίες τους. Για το σημερινό παιδί, το σχολείο είναι ο κύριος κοινωνικός χώρος δράσης και αλληλεπίδρασης. Στο σχολείο θα ανακαλύψει τη δύναμή του αλλά και τις αδυναμίες του. Θα αναμετρηθεί με τον άλλον μακριά από την προστασία της οικογένειας. Γι' αυτό είναι σημαντικό το σχολικό περιβάλλον να είναι δημοκρατικό, φιλικό στο παιδί, ανοικτό και κοντά στις ανάγκες του, με όρια και κανόνες που θα βοηθούν τα παιδιά να αντιλαμβάνονται τις κοινωνικές διεργασίες, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που όλοι έχουμε ως μέλη μιας ομάδας.

 

Υπάρχει κάποιο βιβλίο που διαβάσατε ως παιδί και δεν ξεχάσατε ποτέ; Πιστεύετε πως η ανάγνωση ενός βιβλίου μπορεί να διαμορφώσει μια ολόκληρη ζωή;

Ήμουν ένα παιδί βιβλιοφάγος! Τα βιβλία ήταν και είναι ένα καταφύγιο για μένα, από πολύ νωρίς! Από τα αγαπημένα μου ήταν «Οι μικρές κυρίες» και «Η Πολυάννα και το παιχνίδι της χαράς». Λίγο αργότερα ανακάλυψα στη βιβλιοθήκη του πατέρα μου τον Βίκτωρα Ουγκώ, με τους Αθλίους και την Παναγία των Παρισίων. Στη δική μου γενιά, πιστεύω ότι η ανάγνωση ενός βιβλίου μπορούσε να παίξει καθοριστικό ρόλο. Σήμερα τα πράγματα είναι πιο σύνθετα και τα ερεθίσματα που δέχονται τα παιδιά μας καταιγιστικά. Εμένα τα βιβλία και η λογοτεχνία μου έμαθαν ότι μπορώ να μένω με τον εαυτό μου, να συγκινούμαι και να μπαίνω στον κόσμο των άλλων, να ονειρεύομαι αλλά και να αγωνιώ.

 

Ποια είναι η θέση σας για τη λειτουργική σχέση της εικόνας με το κείμενο; Πώς συνεργάζεστε με τους εικονογράφους των βιβλίων σας;

Έχω την τύχη να συνεργάζομαι με το Νίκο Γιαννόπουλο στα τελευταία τέσσερα βιβλία μου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, έναν πολύ προικισμένο και ευαίσθητο δημιουργό. Αισθάνομαι ότι πραγματικά δίνει ζωή στους ήρωες και τις ηρωίδες μου, ενδιαφέρεται για τη γνώμη μου, συμβάλλει στην ανάπτυξη της ιστορίας και την εμπλουτίζει με τη δική του καλλιτεχνική ματιά και εμπειρία. Κάθε φορά περιμένω με αγωνία να δω πώς θα ενσαρκώσει τα πρόσωπα της ιστορίας μου! Είναι μια διαδικασία, ένα στοίχημα που για να κερδηθεί χρειάζεται αμοιβαία εκτίμηση και εμπιστοσύνη.

 

Πότε γράφετε και πού; Έχετε κάποιο αγαπημένο καταφύγιο;

Το καταφύγιό μου είναι το σπίτι μου και το γραφείο μου. Μου αρέσει να γράφω το πρωί. Πολλές φορές ξυπνώ με καινούριες ιδέες στο μυαλό και βιάζομαι να τις σημειώσω πριν χαθούν στην καθημερινότητα.

 

Τι νομίζετε πως θα υποστήριζε την καλλιέργεια της αναγνωστικής ρουτίνας των παιδιών στα σημερινά περιβάλλοντα εκπαίδευσης και ελευθέρου χρόνου;

Πριν από την μεγάλη περιπέτεια που ζούμε , θα σας έλεγα ότι χρειάζονται βιβλιοθήκες σε κάθε σχολείο και χρόνος ελεύθερος για διάβασμα. Θα σας έλεγα επίσης, ότι ο τρόπος που οργανώνουμε την καθημερινότητα των παιδιών με ένα σωρό εξωσχολικές δραστηριότητες στερούν από τα παιδιά τη δυνατότητα να βρεθούν μόνα με τον εαυτό τους και τη φαντασία τους, μόνα με ένα βιβλίο και τους ήρωές του. Η χαρά του διαβάσματος συμβαδίζει με την ελευθερία της επιλογής. Βγαίνοντας από την αναγκαστική, αλλά αναγκαία απομόνωσή μας, θα έχει ενδιαφέρουν να δούμε πώς διαμορφώθηκε η σχέση τους με τα βιβλία κι αν υπήρξε διαφορά σε σχέση με τα δεδομένα που είχαμε.

 

Λίγα λόγια για το τελευταίο σας βιβλίο και τα μελλοντικά σχέδιά σας.

Το τελευταίο μου βιβλίο βγήκε λίγο πριν τη μεγάλη περιπέτεια που βιώνει η ανθρωπότητα. Ευτυχώς, πρόλαβα να συμφιλιώσω γιαγιάδες, μαμάδες και παιδιά μπροστά στον υπολογιστή με στόχο την κινητοποίηση για την προστασία του πλανήτη από την κλιματική απειλή! Σήμερα το διαδίκτυο πάλι μας σώζει, αφού γίνεται ο κύριος τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων μεταξύ μας. Επομένως, το πώς χειριζόμαστε και αντιμετωπίζουμε αυτό το «υπερόπλο», είναι πολύ σημαντικό και ουσιαστικό ζήτημα. Συγχρόνως, διαπιστώνουμε με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η ανθρωπότητα, στην κυριολεξία, είμαστε ένα μεγάλο χωριό, ότι κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από μια παγκόσμια κρίση. Ελπίζω, βγαίνοντας από αυτό, να έχουμε όλοι μας συνειδητοποιήσει ποιες θα πρέπει να είναι οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες σε παγκόσμιο επίπεδο.

 

Ας κλείσουμε με μια ευχή για τους αναγνώστες σας.

Να μην σταματήσουν να έχουν όνειρα, να κάνουν σχέδια και να βρίσκουν τρόπους να επικοινωνούν!

 

 

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.