Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Συνέντευξη (Αντιγόνη Σδρόλια)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ:

Ο τίτλος του πρώτου μυθιστορήματός σας είναι «Η συμμορία των πέντε». Είστε μια από τα μέλη της;

Πράγματι, για να γράψω τη «Συμμορία» άντλησα πολλά στοιχεία από τη δική μου παιδική ηλικία, όταν φίλοι και ξαδέρφια μπλέκαμε σε περιπέτειες και άσκοπες περιπλανήσεις στο χωριό. Η πλήξη και η νωθρότητα του καλοκαιριού μάς έκανε να αναζητούμε μυστήρια με στοιχειωμένα σπίτια και παράξενες ιστορίες κι έτσι εξαφανιζόμασταν για ώρες από την επίβλεψη των γονιών. Κατά κάποιο τρόπο, λοιπόν, η δική μου παιδική ηλικία των θερινών διακοπών μεταφέρεται στο σήμερα, εμπλουτίζεται με ηλεκτρονικές συσκευές και εκσυγχρονίζεται.

Τι είναι αυτό που αναζητά το παιδί σε μία ιστορία; Να το διδάξει ή να το διασκεδάσει;

Το παιδί, όπως και ο ενήλικος αναγνώστης, σε ένα λογοτεχνικό έργο αναζητά το ταξίδι, την περιπλάνηση σε έναν φανταστικό κόσμο, την αισθητική απόλαυση. Διαφορετικά θα διάβαζε μόνο τα σχολικά εγχειρίδια. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει ο στόχος του συγγραφέα παιδικών βιβλίων να είναι διδακτικός. Χάνεται έτσι η μαγεία. Είναι σαν να κουνάει ο συγγραφέας το δάχτυλο, είναι σαν να μη σέβεται τον μικρό αναγνώστη και να τον αντιμετωπίζει μόνο σαν μαθητή. Γι’ αυτό το λόγο διαφωνώ με πολλούς εκπαιδευτικούς που απαιτούν από τους μαθητές να γράφουν την περίληψη των βιβλίων που διαβάζουν. Μα τότε είναι σχολική εργασία, δεν είναι διάβασμα για την απόλαυση... Το όποιο μήνυμα πρέπει να είναι καλά κρυμμένο, ώστε αβίαστα, με φυσικότητα και καθόλου εκβιαστικά, να περάσει στον μικρό αναγνώστη κι όσο μπορεί να επηρεάσει τη συνείδησή του.

Πιστεύετε ότι με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας τα παιδιά αποφεύγουν την επαφή με το βιβλίο;

Βασικό θέμα του βιβλίου μου είναι η εξάρτηση των παιδιών από τα τεχνολογικά εργαλεία, κινητά τηλέφωνα, playstation, τάμπλετ κι όσα άλλα υπάρχουν και συνεχώς αναβαθμίζονται. Κάθε χρόνο παρατηρώ στους μαθητές μου όλο και περισσότερη εξάρτηση σε όλο και πιο μικρή ηλικία. Οι γονείς διαθέτουν παλιά μοντέλα κινητών τηλεφώνων, ενώ τα παιδιά τους διαθέτουν πανάκριβα μοντέλα τελευταίας τεχνολογίας. Οι μαθητές πληκτρολογούν με απίστευτες ταχύτητες, όμως τα χαρακτηριστικά του γραπτού τους λόγου είναι τα greeklish, η ανορθογραφία, η ασαφής διατύπωση, οι συντομογραφίες, η χρήση εικονιδίων. Υπάρχει απόλυτη επικράτηση της εικόνας. Πώς ένα βιβλίο μπορεί να συναγωνιστεί ένα τάμπλετ με μύριες εφαρμογές, αν το παιδί δεν μάθει να αγαπάει το βιβλίο από τη νηπιακή του ηλικία; Θλιβερό επίσης είναι το γεγονός ότι παρά τα προγράμματα φιλαναγνωσίας που εκπονούνται στο δημοτικό σχολείο και σε βιβλιοθήκες, ελάχιστοι είναι οι έφηβοι που εξακολουθούν να διαβάζουν ή επιλέγουν να διαθέσουν το χαρτζιλίκι τους στην αγορά ενός βιβλίου. Θεωρώ λοιπόν ότι με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας τα παιδιά απομακρύνονται από το βιβλίο και τη λογοτεχνία γενικότερα.

Όταν αποφασίζετε να γράψετε ένα βιβλίο, έχετε στο νου σας τους χαρακτήρες ή την πλοκή;

Για μένα το πιο σημαντικό στη συγγραφή μιας ιστορίας είναι το χτίσιμο των χαρακτήρων, σε τέτοιο σημείο, ώστε να λάβουν υπόσταση και - αν είναι δυνατό - να ζωντανέψουν και να αποφασίσουν αυτοί για την εξέλιξη της πλοκής.

Κατά την άποψή σας, τα γεγονότα που ζούμε επηρεάζουν τη θεματολογία των παιδικών βιβλίων;

 

Οπωσδήποτε η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, οι κοινωνικές αλλαγές και οι πολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν τόσο τη θεματολογία όσο και τη μορφή της λογοτεχνίας, είτε παιδικής είτε ενηλίκων. Φυσικά, αυτό ισχύει για την τέχνη γενικότερα. Ο συγγραφέας δεν ενεργεί ἐν κενῷ. Καταγράφει την εποχή του, δεν ζει σε αποστειρωμένο περιβάλλον. Γι’ αυτό βλέπουμε τόσα παιδικά βιβλία να πραγματεύονται θέματα της τρέχουσας επικαιρότητας, όπως οικονομική κρίση, προσφυγικό, ρατσισμός, bullying.

 

Ποιο θεωρείτε καλό παιδικό βιβλίο;

 

Δεν νομίζω ότι ο ορισμός του διαφέρει από το καλό βιβλίο εν γένει. Θεωρώ δηλαδή ότι το καλό βιβλίο έχει πλοκή που σε συνεπαίρνει και δεν θέλεις να το αφήσεις από τα χέρια σου, θυσιάζεις τον ύπνο σου για να δεις τη συνέχεια, οι ήρωές του σε ακολουθούν ακόμη κι αν έχεις διαβάσει και την τελευταία του σελίδα. Επίσης για μένα το καλό βιβλίο πρέπει να σε μαγεύει με το λόγο του. Ίσως εδώ είναι η μεγαλύτερη δυσκολία του παιδικού βιβλίου. Το παιδικό βιβλίο πρέπει να μιλάει για όλα τα θέματα που απασχολούν την παιδική ηλικία, με τρόπο όμως κατανοητό και σε γλώσσα που να ανταποκρίνεται στο γνωστικό και νοητικό επίπεδο των μικρών αναγνωστών. Η εικονογράφηση προφανώς παίζει το ρόλο της, αλλά κατά τη γνώμη μου είναι δευτερεύουσας σημασίας.

 

Τι είδους βιβλία διαβάζετε στον ελεύθερο χρόνο σας;

Διαβάζω όλα τα είδη μυθοπλασίας. Συχνά διαβάζω ταυτοχρόνως δύο ή και τρία βιβλία διαφορετικού είδους, ανάλογα με τη διάθεση και την ώρα της ημέρας. Πάντως το είδος νουάρ και ο μαγικός ρεαλισμός κερδίζουν την προτίμησή μου.

 

Από πόσο νωρίς πρέπει να φέρνουμε σε επαφή τα παιδιά με τα βιβλία και με ποιον τρόπο;

 

Ως καθηγήτρια μαθητών γυμνασίου και λυκείου και ως μητέρα δύο έφηβων κοριτσιών, θα έλεγα ότι όσο πιο νωρίς εξοικειωθεί το παιδί με το βιβλίο τόσο το καλύτερο. Αν λατρέψει το παραμύθι που του διαβάζει ο παππούς ή ο γονιός, αν αγαπήσει τις ιστορίες που ακούει στο νηπιαγωγείο, αν συλλαβίσει τα πρώτα του βιβλία και δεν τα αποχωρίζεται ούτε στον ύπνο του, τότε υπάρχει ελπίδα ότι θα εξελιχθεί σε συνεπή αναγνώστη -ακόμη κι αν στην εφηβεία αντιμετωπίσει το εξωσχολικό διάβασμα ως αγγαρεία «για να βελτιώσει την έκφρασή του», όπως λέμε συχνά εμείς οι φιλόλογοι.

 

Εσείς με τι κριτήρια θα αγοράζατε ένα παιδικό βιβλίο, για να το κάνετε δώρο σε ένα παιδί;

 

Όπως σε κάθε επιλογή δώρου, το βασικό κριτήριο είναι ο αποδέκτης του. Έτσι κι αλλιώς επιλέγοντας να δωρίσουμε βιβλίο κι όχι κάποιο παιχνίδι, δίνουμε το στίγμα μας. Θα συνεκτιμούσα, λοιπόν, την ηλικία του παιδιού, την αναγνωστική του εμπειρία, τις προτιμήσεις και τα ενδιαφέροντά του. Συνήθως προτιμώ να εισάγω τα παιδιά στη γοητεία της ελληνικής μυθολογίας. Τότε σαφώς λαμβάνω υπόψη την ποιότητα της έκδοσης, την καταλληλότητα του ύφους και την εικονογράφηση.

 

Η ανάγνωση είναι ένα θεραπευτικό παιχνίδι;

 

Δεν θεωρώ την ανάγνωση παιχνίδι, αλλά ταξίδι. Ταξίδι οπωσδήποτε. Θεραπευτικό, ανάλογα με την περίσταση.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.